محمد حسن خان اعتماد السلطنه

749

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

سال به ايران بازگشت و در مشهد مجاور شد و در حدود سال 1329 در آنجا درگذشت . ميرزا عبد الرحيم شاعر هم بوده است . ( الذريعه ، ج 9 ق ص 687 ) حاج آقا محمد نجم آبادى ( ص 193 - ص 143 چاپ اول ) فرزند ملا ابراهيم پسر استاد ابراهيم آهنگر نجم آبادى است و از شاگردان صاحب جواهر و شيخ انصارى . سال تولد او 1236 و سال فوتش 1303 و قبرش در وادى السلام است . او غير از آقا حسين پسر ديگرى به نام آقا مرتضى هم داشت ( مكارم الاثار ، ج 3 ص 1031 ) حاج مولا آقاى خوئينى ( ص 194 - ص 143 چاپ اول ) نام او احمد بود پسر مصطفى بن ملا احمد بن الحاج ملا مصطفى بن احمد كه در روز عيد مولود 1247 متولد شد و در قزوين و اصفهان و عراق تحصيل كرد و آنگاه به قزوين بازگشت ( 1269 ) شرح حال خود را در كتاب رجال تأليف خود به نام مرآت المراد آورده است . ( الذريعه ج 6 ص 45 ) وى در 1307 در قزوين درگذشت ( الذريعه ج 5 ص 84 ) . پدرش ملا مصطفى شارح شرايع السلام است و در 1275 درگذشته و جدش ملا احمد از مجاهدين است و دروس را شرح كرده و در 1245 درگذشته است ( الذريعه ج 3 ص 302 ) حاج ملا آقا مرجعيت عامه و مقتدرانه داشت و با تعين بود . پسرش حاج ملا - مصطفى نيز روحانى و امام جماعت بود و نواده‌اش فقيه‌زاده مدتى فرماندار قزوين و دو دوره هم وكيل آنجا در مجلس بود ( مينودر ، ص 561 ) . حاج ملا آقا ضمنا پنج پسر داشت . دو نفر ديگر از آنها يعنى ميرزا حسين متولد 1279 و شيخ عبد الله را مىشناسيم كه بعد از فوت پدر متولد شد . ( الذريعه ، ج 6 ص 45 ) شيخ محمد رحيم بروجردى ( ص 194 - ص 144 چاپ اول ) در يادداشت‌هاى قزوينى ج 8 ص 264 بنام حاجى شيخ عبد الرحيم بروجردى ياد شده و گويا با پدرزن حاج ميرزا حسين نورى اشتباه گرديده است و به اعتبار نيابت توليت بايد همين شخص يعنى حاج شيخ محمد رحيم باشد كه در 1224 متولد شد و پس از تحصيل ادبيات و سطوح به نجف مشرف و در محضر صاحب جواهر حاضر شده