محمد حسن خان اعتماد السلطنه
730
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
است . از رجال دورهء ناصرى حاج ميرزا محمد خان مجد الملك و پسرش حاج ميرزا على خان امين الدوله به حسن انشاء موصوفند ، اما نه به پايهء قائم مقام . محمود خان ملك الشعرا ( ص 168 - ص 123 چاپ اول ) پسر محمد حسين خان عندليب و نوادهء فتحعلى خان صباى ملك الشعراء از ادبا و هنرمندان واقعى دورهء ناصرى در خط و نقاشى و منبتكارى كه در 1228 متولد شد . در سى و دوسالگى به وزارت الله قلى خان ايلخانى حاكم بروجرد معين شد و چون الله - قلى خان خيال سركشى داشت محمود خان محرمانه موضوع را به شاه اطلاع داد و از فتنهء بزرگى جلوگيرى نمود و ايلخانى از ايران تبعيد گرديد . در دورهء ناصر الدين شاه ، محمود خان چندى از اعضاى مصلحتخانه و مدتى در وزارت عدليه و زمانى رئيس ادارهء روزنامهها و انطباعات بود و چون خيلى با كمال بود شاه او را احترام مىكرد و دوست مىداشت و چون در سال 1311 درگذشت از فوت او بسيار تأسف خورد . شاه غالبا كارهاى هنرى را به او رجوع مىكرد . محمود خان برادر ميرزا محمد خان نديمباشى بود . ميرزا جعفر خان زنجانى نقاش ( ص 168 - ص 123 چاپ اول ) از آثار او تصوير مخبر الدوله است در كتابخانهء ملى . ميرزا ابو تراب نقاشباشى ( ص 168 - ص 123 چاپ اول ) برادر كوچكتر كمال الملك و برادرزادهء ابو الحسن خان صنيع الملك و از خانوادهء غفارى كاشان متولد 1280 هجرى كه در 1293 وارد دار الفنون شد و بعدا به خدمت ادارهء انطباعات درآمد و در رجب 1307 در بيست و هفت سالگى خودكشى نمود و به قول اعتماد السلطنه خودكشى او بواسطهء اعمال و كردار ناهنجار زنش بوده است ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 785 ) . سهشنبه 19 رجب 1307 مجلس ختم او منعقد بوده و اعتماد السلطنه كه رئيس ما فوق او بوده برچيده است . تصويرهاى جلد دوم مرآت البلدان بقلم اوست . رجال ايران از مهدى بامداد ( ج 1 ص 71 ) توسعهء مملكت ايران ( ص 169 - ص 124 چاپ اول ) همهء اين توسعهها دروغ است و تبليغات و سابقهء اين تبليغات دروغ هم از