محمد حسن خان اعتماد السلطنه
610
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
عبد الرسول خان سرتيپ ( ص 59 - ص 36 چاپ اول ) فرزند عبد الحسين خان و نوادهء حاجى محمد حسين خان صدر اصفهانى كه به علت دانستن علم هندسه در ايران معروف به مهندس بود و از شاگردان خوب دار الفنون كه هنگام فرستادن آنها به فرانسه بر همه رياست داشت . وى در اروپا رشتهء رياضى را برگزيد و مدت هشت سال در آن رشته تحصيل كرد . پس از بازگشت به ايران مدتى در دار الفنون تدريس مىنمود و چون ماليات ملاير محل خرج دار الفنون معين و حكومت آنجا به عليقلى ميرزا رئيس دار الفنون داده شد او به نيابت خود عبد الرسول خان را به حكومت آنجا فرستاد . بعد از چندى به نيابت حكومت گيلان معين شد و به منصب سرتيپى و حمايل و نشان از اين درجه رسيد و سرانجام در سال 1291 چشم از جهان پوشيد . ( مرآت البلدان ، ج 2 ص 85 ) سيف الدوله ، سلطانمحمد ميرزا ( ص 59 - ص 36 چاپ اول ) پسر بزرگ سلطان احمد ميرزاى عضد الدوله ، پسر چهل و هشتم فتحعلى شاه كه مادرش خواهر ميرزا محمد خان سپهسالار قاجار و خودش نيز داماد او بود و به اين مناسبت به « آقاى داماد » شهرت يافت . در روز اول شوال 1299 لقب سيف الدوله به او داده شد . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 211 ) در 1298 به سمت ژنرال آجودانى خاصهء ناصر الدين شاه برقرار شد . در 1301 بيگلربيگى تبريز و در 1305 حاكم ملاير و تويسركان و نهاوند شد و بالنسبه براى آبادى ملاير اقدام كرد . اما ظالم و متعدى بود . در صفر 1307 احضار شد . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 762 ) دوباره به مقر حكومت خود رفت . اما چون ظلم او از حد گذشت در سال بعد او را معزول كردند و به ناظم خلوت سپردند ، تا در خانهء او حبس باشد و گويا خيال مصادرهء او را داشتند . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 836 ) در 1309 حاكم همدان شد . اما در سال بعد ملا عبد الله مجتهد همدانى مردم را بر ضد دولت تحريك كرد و قراگوزلوها بههم ريختند و سه نفر كشته شدند و « آقاى داماد » از حكومت همدان عزل شد . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 955 ) در 1320 حاكم استراباد و در 1324 وزير تجارت و در 1325 حاكم كرمانشاه و در 1326 حاكم خوزستان بود . سلطان محمد ميرزا در 1339 هجرى قمرى درگذشت و در ملاير در پارك خود