محمد حسن خان اعتماد السلطنه

609

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

در شعبان 1303 ظاهرا بنا به تمايل روسها از آن مقام معزول شد . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 495 ) در 1309 سيدى از اهل صحنهء كرمانشاه يا اروميه در ميان قبايل خواجه‌وند كلاردشت رفته و به ادعاى امامت فتنه‌اى برپا نموده و برادر حاجب سلطان خواجه‌وند يكى از زنان شاه را با هشت تن از افراد خانواده‌اش كشته بود ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 886 ) . ساعد الدوله مأمور رفع غائله شد و او در روز 13 جمادى الثانيهء 1309 به آنجا رسيده جنگى نمود و كشتارى هولناك بين پانصد تا هزار تن از آنان كرد و سيد و بعضى از اتباع او را دستگير كرد و به طهران آورد و از اين جهت تقربى يافت . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 889 ) در رمضان 1310 حاكم عراق شد ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 890 ) و تا 24 شوال 1311 در آن مقام بود و آن روز تلگرافى استعفا كرد و سرانجام در سال 1326 درگذشت و جسدش را به مشهد برده در حرم حضرت رضا دفن كردند . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 1086 ) محمد امين ميرزا ( ص 59 - ص 36 چاپ اول ) پسر چهل و پنجم فتحعلى شاه قاجار متولد روز دوشنبه دهم ربيع الثانى 1234 . در 1279 به نيابت اعتضاد السلطنه به حكومت ملاير و تويسركان رفت . در 1287 به حكومت كمره فرستاده شد و در اواخر 1290 به حكومت گلپايگان و خوانسار مأموريت يافت . ظاهرا مثل اكثر شاهزاده‌ها و درباريان اهل قمار بوده است . چه بعد از عزل از اين مأموريت ضمن تشريح علل عزل خود براى اعتماد السلطنه افسوس داشته بود كه پول تمام شده و حالت مردم بد شده و ديگر قمارى در ميان نيست . ( خاطرات اعتماد - السلطنه ، ص 24 ) صاحب ترجمه در روز چهارشنبه 12 ربيع الاول 1304 مرحوم شد . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 530 ) بهاء السلطنه ، محمد خان ( ص 59 - ص 36 چاپ اول ) در اوايل 1306 حاكم گلپايگان بود و مردم بر او شوريدند و گويا به خانمش تجاوز كردند . خودش فرار كرد و به قم رفت . امين السلطان حاجى حسينعلى خان كالسكه‌چىباشى را كه حاكم تجريش بود براى تحقيق به گلپايگان فرستاد . ( خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 689 )