محمد حسن خان اعتماد السلطنه
582
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
يك ناخوشى ممتد در روز جمعه نهم شوال 1301 هجرى قمرى در شصت و شش سالگى در تجريش فوت شد . احتشام الدوله ، اويس ميرزا ( ص 54 - ص 31 چاپ اول ) پسر بزرگ حاج فرهاد ميرزا و نوادهء دخترى محمد على ميرزاى دولتشاه كه در 1255 به دنيا آمد و در اوان شباب داماد عموى خود سلطانمراد ميرزا حسام السلطنه شد . در 1277 آجودان حضور شاه شد . ( حقايق الاخبار ص 258 ) در 1287 به نيابت پدر حاكم همدان شد . در 1290 جزو ملتزمين ركاب همراه شاه به اروپا رفت . در 1305 به حكومت فارس منصوب شد و چون پدرش درگذشت لقب او به احتشام الدوله داده شد و لقب احتشام الدوله به برادرش عبد العلى ميرزا پسر دوم حاج - فرهاد ميرزا . حكومت او در فارس تا سال 1309 طول كشيد . پس از عزل در سال بعد پس از دو ماه ابتلاى به ناخوشى يرقان درگذشت ( يكشنبه 22 ربيع الثانى 1310 ) در پنجاه و پنج سالگى و نعشش را به عراق برده در مقبرهء پدرش دفن كردند . فضلعلى خان قراباغى ( ص 54 - ص 31 چاپ اول ) از غلامان عباس ميرزاى نايب السلطنه و چندى سركردهء غلامان بود . هنگامى كه محمد شاه براى گرفتن سلطنت از تبريز حركت كرد ، در زنجان فضلعلى خان را با دو هزار سوار و پانصد تن از غلامان خاصه ( گارد مخصوص سلطنتى ) و پنج عراده توپ به جلوى اما موردى ميرزا فرماندهء سپاه على ميرزاى ظل السلطان فرستاد . فضلعلى خان غالب شد و اماموردى ميرزا به حضور رسيده ملتزم ركاب گشت . در 1251 فضلعلى خان به حكومت مازندران منصوب شد ، اما حكومت او با قيام مردم به سر آمد . پس از يك سال حكومت به صوابديد فرخ خان كاشانى ( امين الملك و امين الدولهء بعدى ) كه براى رسيدگى آمده بود از حكومت معزول شد . در 1253 به حكومت اصفهان رفت اما به علت قدرت علما در آن شهر كارى از پيش نبرد و پس از دو سال كه با فتنه و آشوب بسيار همراه بود معزول شد و به حكمرانى كرمان رفت . ( محرم 1256 ) در كرمان توانست در مقابل آقا خان محلاتى كفايتى از خود نشان دهد و گرچه برادرش اسفنديار خان در جنگ با آقا خان كشته شد اما از پيشرفت آقا خان مانع شد . در 1257 از حكومت كرمان معزول شد و دو سال بعد دوباره بدان مقام رسيد و