محمد حسن خان اعتماد السلطنه
515
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
در موقع مرگ چهل و هشت سال داشت و ثروت بسيار قريب يك كرور تومان . با فوت او امين نظام رئيس سابق توپخانه و جهانگير خان وزير سابق قورخانه به مناصب سابق خود رسيدند . اقبال السلطنه پدرزن مهدى خان پسر فرخ خان امين الدوله بود . ادارهء گمرك ( ص 44 - ص 21 چاپ اول ) فرخ خان امين الدوله نيز از سال 1283 به ادارهء گمركخانههاى ولايات مأمور شد . سهراب خان گرجى ( ص 44 - ص 21 چاپ اول ) معروف به نقدى تحويلدار صرف جيب فتحعلى شاه و داماد آن پادشاه از دختر مشترى خانم شيرازى كه اهل هنر آواز بوده است . وى در شوال 1278 درگذشت . والى خان ( ص 44 - ص 21 چاپ اول ) فرزند سهراب خان مذكور در فوق بسيار عياش و اهل لهوولعب كه ثروتى هنگفت حدود چهار صد هزار تومان ارث پدرى را بعلاوهء درآمد خود در راه عياشى صرف كرد و قرين فقر و مسكنت درگذشت . وى صاحب رساله فجوريه است كه موضوع آن از نامش پيداست و نسخهاى از آن در كتابخانهء ملى نهان « * » . محمد تقى خان معمارباشى ( ص 44 - ص 21 چاپ اول ) از اهالى آذربايجان و پدر محمد ابراهيم خان وزير نظام و منير السلطنه مادر كامران ميرزاى نايب السلطنه و رئيس ادارهء بنائى ديوان .
--> ( * ) زمانى كه در كتابخانهء ملى بودم نسخه در پاكتى لاك و مهر شده بود . بعدها مرحوم حسين خديوجم بدان دست يافت و عكسى براى آقاى جمالزاده فرستاد و ايشان دربارهء آن مقالهاى دارد . مجلهء يغما ، 18 ( 1344 ) : 382 - 386 و تصور مىكنم كه مرحوم خديوجم هم مقالهاى در مجلهء نگين چاپ كرد . در هر صورت كتاب از نوع رستم التواريخ است .