امين لشكر ، ميرزا قهرمان خان ( ص 44 - ص 21 چاپ اول ) متولد 1244 ، ابتدا در دستگاه عزيز خان مكرى سردار كل مشغول كار شد . در تبريز مستوفى نظام بود و بعد رئيس دفتر لشكر . در 1282 ملقب به مشير لشكر شد و دو سال بعد ملقب به امين لشكر . وى مدت بيست سال به سمت سررشته‌دارى قشون و استيفاى نظام در خدمت عزيز خان بود و در كارهاى آذربايجان به خوبى وارد شد ، بطورى كه پيشكاران وليعهد نتوانستند تا او در آذربايجان بود موفقيتى حاصل نمايند تا اينكه در 1285 طهماسب ميرزاى مؤيد - الدوله او را توقيف و زندانى نمود و در محاسبه هفتاد هزار تومان او را باقىدار كردند . اما عزيز خان با كمال مردانگى دين ميرزا قهرمان را از خود دانست و از اين جهت او را نجات داد اما وى را معزولا به دماوند تبعيد كردند . در 1287 كه دوباره عزيز خان در آذربايجان همه كاره شد ميرزا قهرمان هم در خدمت او به آذربايجان رفت و چون مخدوم او درگذشت ميرزا قهرمان به پيشكارى وليعهد تعيين گرديد ( 1288 هجرى قمرى ) . در سفر اول ناصر الدين شاه به اروپا از ملتزمين ركاب بود و در بازگشت به رياست تداركات نظامى منصوب شد . در 1292 وزير گمركات شد و او اول كسى است كه به اين عنوان ناميده شده است . چهار سال در اين سمت بود كه دوباره به پيشكارى وليعهد به آذربايجان رفت و تا اواسط سال 1297 در آن سمت و در آن ايالت بود . « * » آنگاه به طهران آمد و دوباره وزير گمركات شد . در 1299 وزير فوايد عامه شد و در 1301 تصدى خالصجات نيز ضميمهء كار او گشت . اندكى بعد وزير لشكر شد . ولى كامران ميرزا نگذاشت كه او در اين سمت بماند زيرا مرد مطلعى بود . در امر خالصجات باقىدار دولت شد و چون تحت تعقيب درآمد به خانهء امين السلطان پناه برد ، ولى در موقع رسيدگى به حساب بدهى او هنگفت درآمد و ناچار خانهء مجلل خود را فروخت و طلب دولت را پرداخت . اين خانه در محل بانك بازرگانى كنونى ( بانك شاهنشاهى انگليس ) در ضلع شرقى ميدان سپه بود و امين الدوله آن را به پانزده هزار تومان خريد . در 1305 كه از امين السلطان شكايتى نوشته بود به دستور شاه توقيف و به اردبيل فرستاده شد . صاحب ترجمه در تاريخ 2 شنبه چهارم رجب 1310 در طهران درگذشت .

--> ( * ) ميرزا قهرمان شرح سفر و خاطرات مأموريت تبريز را نوشته است . اين سفرنامه به همراه سفرنامهء خراسان او در همسفرى ناصر الدين شاه را با همكارى محمد رسول دريا گشت آماده ساخته‌ام و به چاپ سپرده‌ام ( انتشارات نقره ) .