محمد حسن خان اعتماد السلطنه
93
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
دويست و شصت و هشت از هجرت ، سال پنجم از جلوس همايون . بناء و انشاء انبار جديد توپخانهء مباركه در جنب انبار قديم در دار الخلافه ، به تاريخ مزبور . مرمت و عمارت ابنيهء دولتى كه در خارج شهر قديم طهران افتادهاند مثل نگارستان و لالهزار و قصر قاجار ، در تاريخ مزبور . احداث و انشاء عمارت سلطانى در قصبهء نياوران شميران كه اشارت شد ، در تاريخ مزبور . ساختن رسته بازارى مشتمل بر چندين باب دكان در قصبهء مذكوره ، به تاريخ مذكور . تجديد بروج آقدربند و قراولخانجات مزدوران و غيره به مباشرت عباس قلى خان بيگلربيگى كه با هزار سوار و هزار پياده و دو عراده توپ رفته انجام داد و به اتمام رسانيد ، در سنهء هزار و دويست و شصت و هشت ، سال پنجم جلوس همايون . بنياد چاپارخانه در سارى و اشرف سنهء هزار و دويست و شصت و نه از هجرت ، سال ششم از جلوس همايون . بناء برج جديد محكم با نهايت عظمت در انزلى به مباشرت ميرزا فرج الله خان آجودان توپخانه ، به تاريخ مذكور . شروع در ابداع عمارات و ابنيه و باغ دوشان تپه در سنهء هزار و دويست و شصت و نه ، سال ششم جلوس همايون . ايجاد و انشاء مجمع الصنايع « 1 » كه مشتمل است بر صنايع شتى از قبيل اپليتسازى و زردوزى براى ملبوس نظام و بريدن و دوختن البسهء قشون و مليلهسازى عمل چين كه زركشى و زردوزى مخصوص ممتازى است و نقاشيهاى بسيار اعلى و تفنگسازى و قدارهگرى و غير ذلك از اعمال و صناعات و پيشههاى متعلقه به تربيت لشكر و سوق عسكر در بازار صندوقدار واقعه در دار الخلافهء طهران ، سنهء هزار و دويست و شصت و نه ، سال ششم از جلوس همايون . مرمت عمارات ديوانى خوى به دست اسكندر خان سردار ، به تاريخ مزبور . بنياد قلعهء محكمى در مرو براى اقامت قشون ساخلوى آن خطهء مخوفه در زمانى كه خليفه مرو عريضهء عبوديت فرستاده بود و يك ثوب جبهء ترمه تشريفا و سيصد تومان نقد انعاما به افتخار خليفهء مذكور و هزار خروار غله به طوايف تراكمهء مروى مرحمت گرديد ، به تاريخ مذكور . ساختن سبزه ميدان دار الخلافهء طهران و اخراج از نهايت كثافت به كمال نظافت ، سنهء هزار و دويست و شصت و نه از هجرت ، سال ششم از جلوس همايون . مكشوف باد كه اين ميدان را به اين جهت سبزه ميدان گفتهاند كه در زمان سلطنت زنديه آنگاه قاجاريه براى تدارك ترجات و سبزى آلات اهالى دار الخلافه در
--> ( 1 ) - دربارهء اين تأسيس به مقالهء عباس اقبال آشتيانى مندرج در مجلهء يادگار مراجعه شود .