محمد حسن خان اعتماد السلطنه
301
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
فرزند خود به دار السلطنهء تبريز احضار نمود . حاج ميرزا عبد الباقى اعتضاد الاطباء در فن طب و تدريس كتب اساتيد سلف و بعضى از علوم عقلانيه مسلم صناديد اساتيد و مدرسين دار الخلافهء طهران مىباشد . فرزند دانشمندش صدر الاطباء نيز گذشته از فن طب در علوم رياضيه و مخصوصا در حل اشكال و كشف دقايق تحرير اقليدس زايد الوصف ماهر است . فخر الافاضل حيدر خان قاجار از اجلهء تلامذهء فيلسوف جليل آقا على مدرس زنوزى سلمه الله است . غالب كتب حكميه و كلاميه و رياضيه را استادانه تدريس مىكند . از سالها در مدرسهء حاج ميرزا محمد خان سپهسالار قاجار كه در طهران واقع است انزواء گزيده به رياضت نفس اخلاق ستوده و ملكات پسنديده به هم رسانيده بلكه ذاتا درويشصفت و فقردوست و عارفپيشه و صوفىمنش و وارسته و بىتعين است . ميرزا محمد دكتر كرمانشهانى طهرانى در علم و عمل طب به مشى اروپى ماهر است و در عمل يد و تشخيص امراض مسلم . ملا كلبعلى افشار خوشنويس ساكن الكاى خرقان است . نسخ را بسيار نغز و نازك مىنويسد ، و در كثرت كتابت همانا اولين شخص ايران بلكه اعجوبهء دوران است . هر كس عدد ابيات كتبى را كه وى به مداد طبع انتساخ نموده بتواند معلوم ساخت و با تحريرات غير منطبعهء خوشنويسانهاش منضم داشت هرآينه وجود او را يكى از آثار بزرگ قدرت خواهد گرفت . خلف بزرگوارش آقا صدرا نيز شكسته و تحرير و نسخ را خوش مىنگارد . حاج آقا على قاضى بناب عالمى شريعتمآب و در آن حدود به نفاذ كلمه و مضاء امر مقدم اقران و اتراب بود و در فتنهء شيخ عبيد الله نقشبندى و حملهء اكراد بر آذربايجان خدمتى به ملك و ملت نمود و جلادت و شجاعتى ورزيد كه نامش در دنيا مخلد گرديد و هم از دولت به نوازشهاى لايق نايل شد و به لقب « سيف العلماء » اختصاص يافت . اين مجتهد مجاهد و قاضى غازى در سال ماضى كه يكهزار و سيصد و پنج بود به مشهد الرضا رحلت نمود ، اعلى الله مقامه . ميرزا نصر الله طبيب شمس الاطباء خلف مرحمتپناه ميرزا احمد تنكابنى است كه حكيمباشى خاقان مغفور فتحعلى شاه طيب الله ثراه بوده . در فنون فضائل به تخصيص صناعت طب علما و عملا حذاقتى كامل و مهارتى تمام دارد و چند تأليف كرده است . بعد از تكميل طريقهء طبابت ايرانى زمانى هم در مدرسهء دار الفنون به تحصيل