محمد حسن خان اعتماد السلطنه
280
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
ولى غالبا به بذاءت لسان و تعرض اعراض مردم را آزردهخاطر مىساخت . كفارهء اين عمل را مراثى در مصيبت حضرت سيد الشهداء ارواحنا له الفداء و مدايح در حق اهل بيت عصمت صلوات الله عليهم اجمعين ، بسيار ساخته . اسمعيل خان بروجردى شاعرى متوسط بود و « سرباز » تخلص و غالبا به تضمين غزليات در مراثى مىپرداخت ، غفر الله له . ميرزا عبد العلى ابن ميرزا محمد تقى بن ميرزا عبد الله ، از علماء بزرگ فن تنجيم و به منجمباشىگرى آستان رضوى قرين اعزاز و تكريم است و در اعمال مواليد تأليفات نغز دارد . ميرزا عباس طبيب سمنانى از افاضل حكماء و اطباء مشهد مقدس بود ، و در يكهزار و دويست و نود و يك دنيا را بدرود نمود . ميرزا حاجى آقا از اهل قراجهداغ مقيم تبريز در قصبهء اهر تولد يافته ، مردى بود افاضل و اديب و در اكثر علوم معقول مهارت تمام داشت . در رياضى به سرحد استادى نايل بود و در علم هيئت و نجوم و استخراجات كسى با او برابرى نمىتوانست . شرح و حواشى بر قضايا و مقالات تحرير اقليدس و مجسطى نوشته . تقويم و احكام را در كمال صحت مىپرداخت چنان كه الان هم در آذربايجان تقويمهاى به طبع رسيدهء او حاضر است . در احكام مواليد سليقهء مخصوصى داشت . تصنيفات و تأليفاتش اكنون در نزد برادرش عمدة العلماء العظام ميرزا عبد الغنى قراجهداغى است كه مجتهد و فاضل و اديب عصر مىباشد ، و فوتش تخمينا در سال نهم از جلوس همايونى اتفاق افتاد . مولانا محمد اسمعيل منجم مشهدى در هيئت و اعمال نجوميه و احكام آن بىنظير بود ، به حدى كه گوئيا از وراء پردهء نازك به نشأهء غيب نظر مىنمود . مولانا حاج غلام حسين منجم باشى خراسان اصلا قاينى بود و ساعت جلوس شاه مرحوم محمد شاه قاجار را او تعيين كرد و در سال يكهزار و دويست و هشتاد و چهار وفات يافت . خاكش در دار السيادهء مباركه است از مضافات و حواشى روضهء رضويه ، زادها الله شرافة و مزية . ميرزا هدايت الله خلف ميرزا حاجى آقا منجم قراجه داغى ساكن تبريز در فنون رياضيه ربطى لايق و نسبت به عموم علوم استعدادى فايق دارد . مولانا محمد مهدى خلف الصدق مولانا حاج غلامحسين منجمباشى خراسان است . در رياضيات و