شيوع تزيين اسباب و اوانى بلور و بارفتن و چينى به تصوير همايون اعليحضرت شهريار و شاهنشاهزادگان كامكار . طى بساط فراميسن « 1 » ( فراموشخانه ) اين دستگاه سخت اسباب افتتان مردم ايران گرديده و مظنهء شرور و مفاسد و رواج خيالات كاسد شده بود لاجرم پس از تخريب بنيان و هدم اساس آن قدغن شديد شد و نهى جاويد گرديد كه سپس احدى به اين اسم دهان باز نكند و زبان دراز ننمايد . رواج تام و شياع عام مال التجارهء فرنگ در ايران كسانى كه در اين سنوات مابه‌التجارهء همهء بازرگانان قلمرو اين شهريار [ را ] به ميزان اعتبار سنجيده‌اند ديده‌اند كه نسبت امتعهء اروپاويه بكل كالاى ايشان همانا نسبت ثلث است به خمس ، كما هو اظهر من الشمس . رواج استعمال صفحات آهن در بامها كه پوشش شيروانيها به صفحات آهن است و اين كار قبل از اين روزگار در خاك ايران ديدار نشده بود . تربيت نيشكر در مملكت گيلان به مراقبت و توجه محمود خان قراگوزلو ناصر الملك . ايجاد ورقهء دولتى كه فرامين و احكام و مناشير و امثالها بر آنها نگارش مىيافت . چنان كه در دول متمدنهء دنيا مرسوم است و زمانى يسير اين دايره را حقير مدير بود . افتتاح طبع به خط فرانسه در رياست مرحوم اعتضاد السلطنه وزير علوم بر دايرهء انطباعات چندى بعضى از جرايد علميه به خط فرانسه كه فاضل نحرير مسيو ريشار خان تحرير مىكرد مطبوع افتاد و چون در وزارت بندهء نگارنده دايرهء انطباع را هرگونه اتساع به هم رسيد يك دستگاه حروف لغت فرانسه نيز ابتياع گرديد . پس صنعت « كمپزيسيون » « 2 » ( تركيب حروف ) در ايران از طبع لغت ناصرى « 3 » من تصانيف المؤلف شروع شد . ايجاد سانسور داخله از اوايل طلوع نيز اين دولت مقرر گرديد كه هيچ كتابى و جريده و اعلانى و امثال ذلك در هركارخانه از مطابع جميع ممالك محروسهء ايران مطبوع نيفتد الا

--> ( 1 ) - Freemason ( 2 ) - composition ( 3 ) - مقصود لغت فرانسه به فارسى است كه تا حرف در سال 1299 طبع شد و اعتماد السلطنه در مقدمه نوشت كه اين كتاب تأليف ناصر الدين شاه است . ( مقدمهء من بر روزنامهء خاطرات ، ص 18 - 19 )