محمد حسن خان اعتماد السلطنه

160

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

افتتاح كارخانهء چاشنىسازى از مهمات حربيه كه در سال يكهزار و دويست و هفتاد و هشت هجرى شد . ابطال رسم شنيع شاهى اشرفى كه پيش از عيد نوروز به حكام حواله مىرفت و زياده موجب زحمت و خسارت به رعيت بود . تسليط ملاكين كردستان بر ضياع و مزارعشان نمىدانيم از چه زمان اين رسم جائرانه در مملكت كردستان مقرر گرديده بود كه ارباب املاك اختيار مطلق بر آب و خاك نداشتند و تصرفات مالكانه نمىتوانستند ، شهريار دادار اين سيرهء سيئه را برداشت و به حكم « الناس مسلطون على اموالهم » مردم را بر عقار و مستغل شرعى خويش مختار و مسلط فرمود . و اينك صورت فرمان قضا جريان بر صفحهء سنگ مرمرى منقور و بر سردر جامع اعظم آنجا منصوب است . افتتاح مكتب نقاشى مجانا كه مرحوم ميرزا ابو الحسن خان غفارى صنيع الملك در زمان رياست ادارهء انطباعات نمود . افتتاح مكتب مشيرى مجانا كه بندهء نگارنده حسن بن على اعتماد السلطنه در وزارت ادارهء انطباعات نمود و در آنجا به تعليم و تعلم لغت فرانسه اشتغال مىرفت . چون در صدارت حاج ميرزا حسين خان قزوينى مشير الدوله اين كار ابتكار شد و او بشدت مروج علوم و رسوم ممالك اروپيه بود روزى بشخصه حاضر مكتب شد و مؤلف را فراوان بستود و شاگردان را كه گروهى انبود بودند به تلطف و انعام بنواخت و درخواست تا آن دايره با وى منسوب افتد و به نام « مشيريه » موسوم گردد و الان جمعى از عملهء خلوت همايونى برآوردهء آن مدرسه هستند . ايجاد علم مخصوص براى مراكب بحريه تبعهء دولت عليه كه در سال شانزدهم جلوس سعادت مأنوس گرديده . تكميل صنعت باروط سازى و تجديد كوفتن جميع باروطهاى ذخيرهء انبارهاى قورخانهء مباركه بر اسلوب جديد . تشكيل مصلحت‌خانه در جميع ولايات براى مقاولات امور عامهء اهالى كه در سال سيزدهم از جلوس مطابق سنهء يكهزار و دويست و هفتاد و شش هجريه به عمل آمد .