پديدار نمىساخت ، اما از وقتى كه قورخانهء دولتى رو به ترقى رفته و راه تكميل گرفته است در اين صنعت نيز كه از كليهء آن اساس اقتباس مىشود تصرفات بسيار و مكيفات بيشمار به كار برده شده است . امتحان اطباء در طهران و ساير ديار ايران مردم كم خبرت بىديانت به مجرد اطلاع از اسامى بعضى ادويه و القاب پاره‌اى امراض به كار معالجت مىپرداختند و مردم را در تهلكه مىانداختند و كثيرا از اين رهگذر اسباب اتلاف نفوس و ازهاق ارواح فراهم مىشد لاجرم حكم همايونى صادر گرديد تا مجلسى بزرگ بسازند و همه‌جا طبيبان را علما و تجربهء نيك بيازمايند و از ايشان آدمىكشان را از عيسوىهشان بازشناسند و هيهات اگر بدون نشان و اجازهء مجلس امتحان احدى مطب سازد و به معالجه پردازد . طبع تقاويم از فارسى و ارقامى تخصيص طبع تقويم چون تقويمهاى متعدد از چند مستخرج انتشار مىيافت اختلافات ما بين آنها مايهء تشتت آراء مىگرديد ، پس حكم اكيد همايونى بر اين گونه شرف صدور ارزانى داشت كه در ميان كافهء مردم ايران جز تقويم جناب استاد الكل حاجى ميرزا عبد الغفار نجم الملك اصفهانى انتشار به هم نرساند و تقاويم ساير علماء فن تنجيم بهيچوقت انطباع نپذيرد . ايجاد دائرهء حفظ الصحة چون از جملهء عزيمتهاى ملوكانهء اين پادشاه زمانه يكى آن است كه در تمام قلمرو خويش اموال و نفوس و اعراض و ناموس بر وجهى محفوظ و محروس بوده باشد كه در هيچيك هيچ‌گونه تقصير تصوير نگردد ، لاجرم حفظ امزجهء طبقات رعيت را بر عهدهء وزارت علوم مقرر و مرسوم فرمود كه از اساتيد حكماء و حذاق اطباء هفته‌اى يك روز مجتمعى حافل و دار الشوراى كامل تلفيق دهد تا آن مجلس از كليات اغذيه و اهويهء ممالك محروسهء ايران همه‌وقت استحضار بهم رساند [ و ] اسباب صحت نيك نگاه بدارد و موروثات امراض را بواجبى راه بربندد . و از اين انجمن طبيبان ممتحن به هرشهر و ايالت با سمت « حافظ الصحه » مبعوث شوند تا هم در آن ممالك مشغول معالجهء مردم گرديده و هم از احوال راجعهء به صحت و مرض اهالى به دايرهء حفظ الصحهء مركزى راپورتها رسانيده باشند . شك نيست كه حق‌تعالى و سبحانه به اين شاهنشاه زمانه كه در جميع جهات پاس ودايع الهى مساعى غير متناهى همى مبذول مىدارد عمرى زايد المعهود نصيب خواهد فرمود .