محمد حسن خان اعتماد السلطنه

146

چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )

افتتاح كارخانهء ام الاسباب در قورخانهء مباركه كه بواسطهء ايجاد اين دستگاه كافهء اعمال متعلقهء به صنايع توپ‌ريزى و تفنگسازى و حربه‌پردازى از غايت صعوبت به نهايت سهولت تبديل يافت . ريختن و افراختن اولين مجسمهء صاحبقرانى به دست اساتيد ايرانى صنعت ريختن مجسمات معلوم نيست كه هيچ وقتى از اوقات در ايران بوده است . چون در اين عهد همايون جميع صنايع و شئون كه تعلق به دولت قاهره دارد به ترقيات فوق‌العاده روى نهاده ضمنا كارخانجاتى كه به ساختن و پرداختن مهمات حربيه داير است بيشتر پيش رفته كارگزاران اين ادارهء عظمى محض اقامت برهان ترقى و نصب دليل تمدن يك چند از اين پيش مجسمهء پيكر مبارك و هيكل همايون را بر هيئت سوارى در قورخانه بريختند و برافراختند . و از آنجا كه اين اثر منيف نخستين ظهور اين فن شريف در مملكت ايران بود روز برپا ساختن و برافراختن مجسمهء مقدسه جشنى شگفت گرفته شد و عيشى بزرگ برپا گرديد . ايجاد جريدهء مصوره زمانى كه دايرهء انطباعات و روزنامجات در تحت نظر ميرزا ابو الحسن خان غفارى نقاشباشى كاشانى صنيع الملك بود اين كار شروع شد . مشاراليه كه در صنعت خاصهء خويش اولين شخص اين دولت بود و شبيه‌سازى و چهره‌پردازى را بدون معاونت عكس ، كس به درجهء او نتوانست نمود در تضاعيف جريدهء رسميه تصاوير رجال دولت عليه و مجالس انعقاد سلام شاهنشاه اسلام و امثال ذلك را مىكشيد و به طبع مىرسانيد . ولى فوت مرحوم موجب فوات اين فايده گرديده بود ، تا از همين سنوات مؤلف به احياء موات و استدراك مافات پرداخته روزنامهء مصور تجديد نمود و چون جريدهء رسميهء موسوم به « ايران » را به اخبار دربارى و ساير مطالبى كه به دولت عليه و ممالك محروسه راجع است منحصر ساختن تخصيصى بجا بود لاجرم جريدهء جداگانه براى رسم تصاوير و تماثيل داير ساخت و آن را روزنامهء « شرف » نام نهاد . و از آنجا كه صنعت عكس به فن شبيه‌سازى تكميلا و تسهيلا خدمتى سخت بزرگ نموده است جريدهء « شرف » را از امتياز صور و اشكال و اشتمال بر تراجم رجال و خصايص ديگر بر آن روزنامهاى مصور بسى شرف و مزيت است ، كما لا يخفى على اهله . رفع تقيه از پيروان طريقهء جعفريه اختلافى را كه شيعه با اهل سنت در مسئلهء امامت دارند جهال فريقين من القديم دست‌آويز شرارت و فساد و سرمايهء عداوت و عناد ساخته شق عصاى امت كرده‌اند ، و حق‌تعالى دانا است كه اين تفريق جماعت و القاء خصومت تا چه حد از قوت و شوكت اسلام بكاسته و اعلاء كلمهء حق و حركت لواء حنيفيهء بيضاء را راه بربسته است . پادشاه اسلام پناه صورت اين شجار بشكست و ريشهء اين نقار بركند . امناء دولتين