محمد حسن خان اعتماد السلطنه
114
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
السلطنه اميركبير و ايجاد قانونى مخصوص براى آنجا ، هم در سنهء هزار و سيصد و دو از هجرت . آيينهكارى درون بقعهء امامزاده حمزه عليه السلام واقع در جهت جنوبى مشهد حضرت عبد العظيم عليه السلام به دست جناب جلالتمآب امير دوست محمد خان معير - الممالك ، در تاريخ مذكور . غرس و احداث باغ طغرليه ، فى التاريخ . بناء و انشاء پستخانهء بزرگ معتبر در جلفاء آذربايجان ، هم در سنهء هزار و سيصد و دو از هجرت . تعمير توپخانه و باستيان ساوجبلاغ مكرى ، سنهء هزار و سيصد و سه از هجرت . احياء باغ مرحومه مهد عليا در حضرت عبد العظيم كه دار الحكومهء آنجا است ، در سنهء مذكوره . بنياد و ايجاد قصر ياقوت در سرخهحصار به مباشرت ميرزا محمد خان پيشخدمت خاصه به شرحى كه در نمرهء پانصد و هشتاد و شش از جريدهء ايران و در اوايل اين عنوان نيز نگارش دادهام ، به تاريخ مزبور . بنياد مدرسهء جديد در قصبهء حضرت عبد العظيم واقع در غربى صحن شمالى به دست رضوان مكان مرحوم امين السلطان ، به تاريخ مزبور . انشاء و بناء قلعهء مظفريه كه عبارت است از حصنى محكم و تلگرافخانهء معتبر در كنار ماديان رود و قلعهء جايدر در وسط راه خرمآباد و عربستان به دست حاجى ميرزا محسن خان مظفر الملك ، در تاريخ مذكور . بنا و احداث محكمه و قراولخانه در سمت اجارود نمين در دو محل از پيلهچاى و غيره و شرح اين ابنيه را در جرايد دولتى نگاشتهام . تجديد پل منجيل كه واسطهء عبور جميع مسافرين داخله و خارجه است از سمت عراق به گيلان و بالعكس ، در سنهء هزار و سيصد و سه از هجرت . تجديد و تشييد قصبهء محكمهء آق قلعه واقعه در حوالى استرآباد براى سكناى ايلات تركمان كه رعيت دولت ايران مىباشند ، فى التاريخ . ايجاد كارخانهء فشنگسازى كه ورود اسباب و آلات آن از فرنگ در شهور سنهء هزار و سيصد و سه از هجرت شد ، و ابتياع اين ادوات و آلات به توسط جناب دكتر طولوزان فرانسوى بود . تسطيح و اصلاح و ساختن و پرداختن جاده و شاهراه گردنهء قوچك الى شهر كجور ، فى التاريخ . و اين اثر عظيم الفائدهء جليل العائده يكى از چند شعبه راهى است كه در اين سنين اربعين شمسى در مملكت طبرستان ايجاد و تشريع فرمودهاند . چه در بيست سال قبل از اين تاريخ از درهء شهرستانك بلكه از قريهء منظريهء شميران به سمت سواحل درياى خزر خط شاهراهى بزرگ ساخته شد كه منفعت آن از جهت سهولت طى طريق و حفظ نفوس و اموال مسافرين و كاروانيان و حاملين ميوه و ارزاق و اقمشه و