ميرزا مهدي خان استر آبادى
مقدمه 24
جهانگشاى نادرى ( فارسى )
. . . حال كه نسخ مورد استفادت اين متن شناخته شدند در زير امور چندى كه در چاپ حاضر به كار رفته است بعرض ميرسد : 1 - آيات قرانى موجود در متن به همان شمارههايى هستند كه در قران چاپ شركت علمىاند . معانى آيات نيز از روى تفسير ابو الفتوح رازى ( چاپ اول ) آورده شدهاند كه متأسفانه بواسطه نبودن حروف معرب ( باصطلاح حروفچينها ) در مطبعه و دشوارى مشكول كردن آيات ، به آخر چاپ كتاب چنين به نظر رسيد كه اعراب بعضى از آنها پريشانست . لذا در آخر تعليقه همهء آيات دستنويس و گراور شدند تا خداى ناكرده پريشانى چاپ موجب اشتباه خوانندگان محترم نشود . 2 - نقطهگذارى و سجاوندى ( Ponctuation ) متن حاضر به آن قاعدتى نيست كه فرنگيها مراعات مىكنند . زيرا استخوانبندى جملات فارسى و خط آن ايجاب قواعد ديگرى مىكند كه متأسفانه تاكنون جز چند مقاله در مجلات مختلف نوشتهء ديگرى متعرض آن نشده و قواعد متبعى تاكنون بوجود نيامده است كه عدول از آن عدول از مسلّميّات باشد . آنچه در متن حاضر هدف قرار گرفت فقط آسان شدن كار خواننده بود و بس . زيرا جملات طويل و سجع و قافيههاى « جهانگشا » ايجاب مىكرد كه بهر وسيله شده رفع مشكل نمود و در طول و پشت هم در آمدن كلمات شكستى وارد آورد . از اينرو از علامات فرنگى و تا حدى متداول در فارسى براى اينمنظور كمك گرفته شد ، ولى همراه اين علائم قواعد متّبع آنها در زبان فرنگى نيامد . مثلا از علامت « ، » بيشتر قصد مكث و توقف خواننده بود تا چيز ديگر و براى اين قصد هم به كار رفت . 3 - رسم الخط : رسم الخط چاپ حاضر - چه در متن و چه در تعليقات - تابع رسم الخط مدارك مورد استفادت است . يعنى اگر كلمهاى در نسخهء « ط » با رسم الخطى آمده كه امروز متروك شده است ، حفظ رسم الخط نسخهء « ط » شد نه رسم الخط امروز ، و نيز در تعليقه بگاه نقل از مدركى