ميرزا مهدي خان استر آبادى
مقدمه 22
جهانگشاى نادرى ( فارسى )
ابن على محمد جواد تبريزيست و به شهر شوال 1314 هجرى قمرى قبول چاپ كرده است . خط آن نستعليق و در غالب مواضع ناخواناست . گرچه از بدء تا ختم « جهانگشا » را دربردارد ولى بر اثر اغلاط بىشمار و اضافات و نقصانهاى كثير مىتوان گفت كه تا حدى خالى از فايده است . نسخ خطى : 1 - نسخهايست كه با رمز « و » در متن نموده شده و از آن كتابخانهء فاضل محترم آقاى مجتبى مرتضوى است . جناب ايشان كه از خاندان فضلپرور و دانشدوست بزرگ شيرازاند چون نياز اين حقير را بجهانگشا دانستند بىريا و از نهايت كرم نسخهء خود را بامانت بحقير سپردند . گرچه « فارغ است از مدح و تعريف آفتاب » ولى بملاحظهء « من لم يشكر المخلوق لم يشكر الخالق » معلوم حقير نشد كه با چه زبانى شكر اين لطف و مرحمت ايشان را گزارد . اين نسخه كه بقطع 200 * 290 است از نسخ نسبة بىغلط جهانگشاست . سرفصلهاى آن با مركب قرمز تحرير شده و خط آن نستعليق و خواناست . متأسفانه كاتب دقيق آن موفق نشده است كه كتابت خود را بپايان برد و بحدود يك صفحه از آخر آن برشتهء تحرير درنيامده است و بر اثر آن نه كاتب معلوم شد و نه تاريخ كتابت . آنچه مسلم است كتابت آن بايد قبل از 1314 هجرى قمرى باشد زيرا از جملهاى كه به پايان كتاب آمده : « بتاريخ 12 شهر رجب المرجب 1314 قمرى از مشهدى على اكبر كتابفروش ابتياع شد . » بايست اين كتاب در پيش از سنهء فوق نوشته شده باشد . اين نسخه بوقت مقابله با نسخ ديگر بسيار بسيار مورد استفادت حقير قرار گرفت خداوند به مالك آن جزاء خير عنايت فرماياد . 2 - دو نسخهء خطى « ح » و « ط » است كه اوّلى از « راسته بازار اصفهان » ابتياع شد و دوّمى برحسب اتفاق از بساط دستفروشى در مسجد شاه تهران بدست اين ضعيف افتاد . نسخهء « ح » كه تاريخ كتابت آن بسال 1205 هجرى قمرى است بدست « عبد مذنب