حسين قرچانلو

91

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

مردمند . بعضى چشمه‌هاى آب گوگردى و آتشفشانى هم در فلسطين وجود دارد . آب و هواى فلسطين نسبت به وسعت آن بسيار متنوع است . آب و هواى دشتهاى ساحلى غربى آن كه از شبه جزيرهء سينا تا لبنان كشيده شده ، نيمه استوايى است . رشته‌كوههاى مركزى و مناطق كوهستانى كه از حبرون به سمت شمال امتداد دارد ، شامل شهرهاى بيت لحم ، اورشليم ، نابلس و ناصره است . در طى ماه‌هاى آذر تا اسفند ، هوا سرد و زمستانى است ، باران در آن بسيار مىبارد و گاه كولاك برف و باران در آن ديده مىشود . در بهار و تابستان و اوايل پاييز ، شبها خنك و روزها گرم است . فلسطين در بيشتر ايام سال آسمانى صاف دارد ؛ اما وقتى بادهاى گرم و خشك و غبارآلود از بيابانهاى شرقى مىوزد ، روزها گرم و خشك و دما طاقت‌فرساست . درّه اردن در قسمت اعظم سال گرماى طاقت‌فرسا دارد و دماى آن در سايه به 49 درجهء سانتيگراد مىرسد ؛ ولى در طى ماه‌هاى زمستان ، آب و هواى آن مطبوع است . از لحاظ پوشش گياهى ، فلسطين را به دو منطقه تقسيم مىكنند : در ناحيهء غربى ( در ساحل مديترانه ) درختها و بوته‌هاى پيوسته سبز و انواع گلهاى زودرس بهارى فراوان است . پرورش درخت بادام ، زيتون ، انجير ، توت و مو در اين منطقه معمول است . در همين منطقه ، درختهاى بلوط ، كاج ، سرو لبنانى ، صنوبر ، چنار ، گردو ، گز و موز و برخى ديگر مىرويد . در درّه نهر اردن رستنيها و انواع درختان ميوه و انواع سبزيجات ، خيار سبز ، كدو ، كاهو ، پياز ، بادمجان ، سيب‌زمينى ، لوبياى سبز و پنبه كشت مىشود . بيابان جنوبى فلسطين ( نقب ) و تپه ماهورهاى بئر سبع ، تقريبا عارى از درخت و جنگل است ؛ اما بوته‌هاى معطر و گلهاى گوناگون در آنها مىرويد . حيوانات فلسطين نيز مانند گياهان آن متنوع است و انواع حيوانات مناطق حاره و معتدله در آنجا يافت مىشود . در درياچهء طبريه و نهر اردن ماهى فراوان است . « 1 » آغاز تاريخ فلسطين بيشتر شرح فتوحات و تاخت‌وتاز اقوام مختلفى است كه به دلايل جغرافيايى ، از مغرب و جنوب ، از اين سرزمين به عنوان شاهراهى براى بسط قلمرو خود به سمت شمال و جنوب استفاده مىكردند . برخورد اين اقوام در فلسطين ، اين

--> ( 1 ) . قاموس كتاب مقدس ؛ ص 660 - 666 و دايرة المعارف فارسى ؛ ج 2 ، ص 1919 - 1920 .