دمشق است و گمان كرده‌اند كه غار كهف و رقيم در نزديكى عمّان قرار دارد و عمّان شهر دقيانوس است . بعضى هم پنداشته‌اند كه غار اصحاب كهف در افسوس ، در سرزمين روم ، و در نزديكى آبلستين ( آبلستان ) بوده است . « 1 » به نوشتهء حمد اللّه مستوفى ، كوه رقيم و غار آن در حدود عمّوريهء روم است و ذكرش در قرآن آمده است . . . دور آن كوه هجده فرسنگ است . « 2 » ديار قوم لوط نزديك به بحر الميت و در جانب شرقى آن واقع شده و به سرزمين مقلوبه هم معروف است . در اين سرزمين ، هيچ حيوان و گياهى حتى گياهان خشك يافت نمىشود . سرزمينى است سياه و مفروش از تخته‌سنگهاى يكنواخت . گويند ، همان سنگهايى است كه بر قوم لوط افكنده شده است . « 3 » صاحب حدود العالم مىنويسد : ديار قوم لوط ناحيه‌اى است ويران و كم مردم و بىنعمت . « 4 » به نوشتهء مقدسى ، هنگامى كه ابراهيم ( ع ) ديه‌هاى لوط را در هوا پرتاب شده ديد ، گفت : گواهى مىدهم كه حق اليقين همين است . « 5 » ناصرخسرو در قرن پنجم هجرى مىنويسد : درياى لوط در جانب جنوبى درياچهء طبريه است و شهرستان لوط بر كنار آن است ؛ اما هيچ اثرى از آن باقى نمانده است . « 6 » به نوشتهء ابو الفداء ديار قوم لوط و بحيرة المنتنه و زغر تا بيسان و نيز تا طبريه را غور نامند ، چه اين بلاد در درون درّه‌اى قرار دارند ؛ اما ديگر بلاد شام مرتفع است . « 7 » بحر لوط ، نام جديدتر آن بحر الميت است . جغرافيادانان اسلامى از آن با نامهاى بحيرة المنتنه ( درياچهء بدبو ) و بحيرة المقلوبه ( درياچهء واژگون ) و بحيرة صغر يا زغر و نيز درياچهء سدوم و عموره ياد كرده‌اند . اين درياچه حدود 76 كيلومتر طول و دوازده كيلومتر عرض دارد و به هيچ دريايى راه ندارد . عميقترين نقطهء آن 780 متر پايينتر از سطح درياست . آب اين درياچه بسيار شور است ؛ چنان كه براى زندگى هيچ جاندارى مناسب نيست . « 8 » اين درياچه در مرز فلسطين اشغالى و اردن قرار دارد . شمال آن ، غور

--> ( 1 ) . معجم البلدان ؛ ج 3 ، ص 61 . ( 2 ) . نزهة القلوب ؛ ص 195 . ( 3 ) . تقويم البلدان ؛ ص 246 . ( 4 ) . حدود العالم ؛ ص 174 . ( 5 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 242 . ( 6 ) . سفرنامه ؛ ص 25 . ( 7 ) . تقويم البلدان ؛ ص 244 . ( 8 ) . دانشنامه جهان اسلام ؛ ج 2 ، ص 325 - 326 .