136 كيلومترى جنوب شرقى ليسبون ، پايتخت پرتغال ، قرار دارد در دوره فرمانروايى مسلمانان بر اسپانيا اهميت داشته است . در آغاز ورود مسلمانان به اندلس ، هنگامى كه عبد العزيز بن موسى منطقهء ساحلى ميان مالقه و بلنسيه را فتح كرد ، آتش فتنه‌اى را كه در اشبيليه و باجه افروخته شده بود خاموش كرد . « 1 » در دوران فرمانروايى حكم بن هشام ( 180 - 206 ق ) ، حزم بن وهب در باجه شورش كرد و دامنهء قدرت او تا اشبونه كشيده شد . حكم پسر خود ، هشام ، را به جنگ او فرستاد تا امان طلبيد . « 2 » در 230 ق / 843 - 844 م نورمانها ، شهرهاى لبله و باجه را تاراج كردند . « 3 » يعقوبى در نيمهء دوم قرن سوم هجرى مىنويسد : در مغرب شهر لبله ، شهرى است كه به آن باجه گويند و عربها به همراه طارق بن زياد به آنجا وارد شدند . « 4 » در 311 ق / 923 م عبد الرحمن الناصر پس از فتح بطليوس به شهر باجه رفت و سعيد بن مالك ، شورشگر آنجا را سركوب كرد و پس از تسليم ، او را به قرطبه فرستاد . « 5 » به نوشتهء اصطخرى ، باجه از شهرهاى مشهور اندلس بوده است . « 6 » در نيمهء دوم قرن چهارم هجرى صاحب حدود العالم مىنويسد : « باجه شهرى قديم است اندر اندلس ، با خواسته [ بسيار ] » . « 7 » مقدسى در همين زمان باجه را يكى از هجده خورهء اندلس نام برده است . « 8 » از دوران اول فرمانروايى ملوك الطوايف بر اندلس ، امراى مارتلّه « 9 » بر باجه و بطليوس فرمانروايى داشتند ؛ ولى در 436 ق / 1044 م بنى عباد اشبيليه بر باجه مسلط شدند . « 10 » در دوران دوم فرمانروايى ملوك الطوايف بر اندلس ، باجه از 539 - 546 ق / 1144 - 1151 م دوباره در تصرف امراى مارتلّه قرار گرفت تا آنكه در 546 ق / 1151 م آخرين امير مارتلّه اسير موحدين شد . او را نزد عبد المؤمن ، امير موحدين ، بردند ؛

--> ( 1 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 53 . ( 2 ) . الكامل فى التاريخ ؛ ج 6 ، ص 202 . ( 3 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 187 . ( 4 ) . البلدان ؛ ص 133 . ( 5 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 408 - 409 . ( 6 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 44 . ( 7 ) . حدود العالم ؛ ص 182 . ( 8 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 337 . ( 9 ) . Martolla ( 10 ) . اندلس يا حكومت مسلمين در اروپا ؛ ص 113 و 140 .