از سنگ يكپارچه ساخته شده‌اند و اين به دليل نوع هنرى است كه در آنها به كار رفته است . در ميان شهر ، قوسهايى است [ همچون طاق نصرت ] كه يك سوار با پرچم افراشته‌اى به دست ، مىتواند از زير آن عبور كند . اين قوسها يازده عدد است و در پايه هريك از آنها سه سنگ و در قوس چهارم سنگهاى كمانىشكل يكپارچه‌اى كه به هم كلاف شده‌اند ( بسته شده‌اند ) به كار رفته و جمعا يازده سنگ در اين قوسها به كار رفته است . در سمت جنوب ديوار شهر ، كاخ كوچك ديگرى است كه در يكى از برجهاى آن ، آيينه‌اى است . محيط آن آيينه بيست وجب بوده و بر گرد محور قائمش دوران مىكرده و جاى آن تا به امروز باقى است . گويند كه اين آيينه را ملكهء مارده ساخته و حكايت از آيينه‌اى مىكرده كه ذو القرنين ( اسكندر ) در منار اسكندريه ساخته بوده است . « 1 » ياقوت در وصف مارده مىنويسد : خوره ( ناحيه ) وسيعى است از نواحى اندلس كه به محدودهء فرّيش كه ميان مغرب و نواحى قرطبه قرار دارد متصل است . مارده يكى از پايتختهاى اندلس است و امپراتوران روم آنجا را براى سكونت برگزيده بودند ؛ شهرى پرشكوه با ساختمانهاى زيبا از سنگهاى مرمر . در شهر ، آثار زيبايى از روزگاران قديم وجود دارد كه جهانگردان و بينندگان را به خود جلب مىكند . ميان اين شهر و قرطبه شش روز راه فاصله است و در اطراف آن ، قلاع و آباديهايى است . « 2 » سرانجام ، اين شهر در اواسط 627 ق / 1230 م ، به دست مسيحيان ليون افتاد . « 3 » يك قرن بعد از ياقوت ، ابو الفداء مىنويسد : مارده امروز در تصرف نصارى است . قبل از اسلام پادشاهان اندلس آنجا را تختگاه خود ساخته بودند . در روزگار دولت بنى اميه ، بزرگان آن خاندان بر آن ديار ولايت داشتند ؛ سپس بطليوس را كرسى مملكت خود ساختند . « 4 » باجه ، نام باستانى آن پاكس يوليا « 5 » است . اين شهر كه در جنوب پرتغال و در

--> ( 1 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 2 ، ص 545 - 546 و روض المعطار ؛ ص 518 - 519 . ( 2 ) . معجم البلدان ؛ ج 5 ، ص 39 . ( 3 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 466 . ( 4 ) . تقويم البلدان ؛ ص 209 . ( 5 ) . Paks Yulia