حسين قرچانلو

530

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

گرديد . « 1 » يعقوبى در اواخر قرن سوم هجرى در وصف بلنسيه مىنويسد : ناحيه‌اى وسيع است و باشكوه كه قبايل بربر در آن منزل كرده‌اند و از بنى اميه فرمان نمىبرند و از آن ناحيه رودخانه‌اى بزرگ مىگذرد كه از ناحيهء شقر مىآيد و به ناحيه تدمير مىرود . « 2 » اصطخرى بلنسيه را يكى از نواحى اندلس و فاصلهء قرطبه تا آنجا را دوازده روز راه دانسته است . « 3 » صاحب حدود العالم مىنويسد : مرسيه و بجايه بر كرانهء خليج درياى روم ، از شهرهاى بلنسيه و جاهاى بانعمتند . « 4 » مقدسى بلنسيه را يكى از خوره‌هاى اندلس نام برده است . « 5 » تسلط يحيى المأمون از بنى ذو النون بر بلنسيه و اعمال آن از مهمترين حوادث پيش آمده در اين شهر است . گويند : يحيى در 457 ق / 1065 م براى ديدار داماد خود ، عبد الملك بن عبد العزيز بن ابى عامر نوهء منصور بن ابى عامر ، به بلنسيه آمد و چند روزى در آنجا ماند . شبى به كمين نشست و عبد الملك و پسرش را به ناگهان در بند كشيد و بر بلنسيه مستولى شد . « 6 » در 485 ق / 1093 م آلفونسوى ششم براى جلوگيرى از استيلاى ال سيد « 7 » ( ردريكودياز ) بر بلنسيه آهنگ فتح اين شهر كرد و شهر را محاصره كرد . ال سيد در 486 ق / 1094 م بر بلنسيه دست يافت ؛ اما اندكى بعد درگذشت و آلفونسو در 495 ق / 1102 م بر بلنسيه دست يافت . مرابطين در همين سال بلنسيه را محاصره و فتح كردند . « 8 » اين شهر در نواحى شرقى اندلس ، به هنگام فرمانروايى ملوك الطوايف ، همان مكانت و موقعيتى را داشت كه قرطبه در جنوب اندلس ( يا اقليم اول ) داشت . بلنسيه بعدها پايتخت دولت مرابطين و مركز دفاعى ايشان شد . مرابطين بلنسيه را از آن رو كه نزديك مرزهاى ممالك مسيحى بود از لحاظ دفاعى سخت استوار

--> ( 1 ) . البيان المغرب ؛ ج 2 ، ص 62 - 63 . ( 2 ) . البلدان ؛ ص 134 - 135 . ( 3 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 43 و 49 . ( 4 ) . حدود العالم ؛ ص 182 . ( 5 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 337 . ( 6 ) . البيان المغرب ؛ ج 3 ، ص 252 - 253 و اشباخ آلمانى ؛ تاريخ الاندلس فى عهد المرابطين و الموحدين ؛ ترجمه محمد عبد الله عنان ، چاپ دوم ، قاهره : المعهد الخليفى الابحاث المغربيه ، 1359 ق / 1940 م ، ص 49 . ( 7 ) . قهرمان قشتالى مزدور كه گاه به نفع مسلمانان و گاه به نفع مسيحيان مىجنگيد . ( 8 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 2 ، ص 407 - 408 و تاريخ اسپانيا ؛ ص 89 - 90 .