حسين قرچانلو
531
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
ساخته بودند . « 1 » بعد از مرابطين ، موحدين بر اندلس مسلط شدند و در 542 ق / 1174 م محمد بن سعد بن مردانيش در بلنسيه و مرسيه و بسطه قيام كرد و با مسيحيان همپيمان شد . « 2 » روابط ابن مردانيش و آلفونسوى هشتم به پايهاى از مودت رسيده بود كه يك پادگان بزرگ از قواى قشتاله در بلنسيه استقرار داشت . اينان راهها را چنان بر مردم سد كرده بودند كه بسيارى از مردم شهر به ديههاى اطراف رفتند ، در حالىكه بر امير مسلمان خود كه اينسان مسيحيان را بر خانهها و بازارهايشان كشانيده بود خشمگين بودند . بعضى مىگويند كه ابن مردانيش خود مردم را از شهر به ديههاى اطراف فرستاد تا جا براى پادگان مسيحيان باز شود . « 3 » ادريسى كه درست مقارن با درگيريهاى ملوك الطوايف با مسيحيان و تسلط موحدين بر اندلس زندگى مىكرده ، در وصف بلنسيه مىنويسد : اين شهر يكى از پايتختهاى اندلس است كه در زمينى صاف و هموار و آباد واقع شده . جايگاه بازرگانان در آن شهر ، بسيار است و در آن بازارها و دادوستد پرسود فراوان است . ميان آن شهر و دريا سه ميل فاصله است و شهر در ساحل رودى قرار دارد و به وسيلهء آن رود ، مزارع آبيارى مىشود و در اطراف شهر باغها و بوستانهاست و آباديهاى آن به هم متصلند . از شهر بلنسيه تا سرقسطه نه مرحله فاصله است . « 4 » در 619 ق / 1221 م شواليههاى دژ قنطره شهر اسلامى بلنسيه را تصرف كردند . « 5 » ياقوت يك قرن بعد از ادريسى مىنويسد : بلنسيه ناحيه و شهرى مشهور در اندلس و متصل به ناحيهء تدمير است . . . شهرى برّى و بحرى است و درختان و نهرهاى آب بسيار دارد و به شهر خاكها ( مدينه التراب ) معروف است . متصل به اين ناحيه شهرهايى است كه از همين خورهء بلنسيه هستند . اكثر درختان اين ناحيه آلوى سياه است كه هم در دشت و هم در كوه يافت مىشود . در ناحيهء بلنسيه زعفران مىرويد . ميان بلنسيه و تدمير چهار روز
--> ( 1 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 3 ، ص 368 . ( 2 ) . همان ؛ ج 3 ، ص 348 . ( 3 ) . الحلّة السّيراء ؛ ج 2 ، ص 231 - 232 و تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 38 . ( 4 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 2 ، ص 556 . ( 5 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 4 ، ص 252 .