بيرون مىريزد و درون حوض سوراخى است كه بر آن ستونى مرمرين تعبيه شده كه از آن آب به درون حوض مىريزد . اين جايگاه را كلّاسه مىخوانند . « 1 » در سمت شرقى صحن جامع دمشق نيز درى است كه به مسجدى از بهترين و بديعترين مساجد از نظر طرح و زيبايى ساختمان باز مىشود . شيعيان مىگويند ، زيارتگاه على بن ابى طالب ( ع ) است . در مقابل اين مسجد ، در سمت غربى ، جايى است كه بر فرازش پرده افكنده‌اند و بر پيش جبهه‌اش ، پردهء ديگرى آويخته‌اند و بيشتر مردم برآنند كه جايگاه عايشه بوده و او در اين محل حديث نقل مىكرده است ؛ اما مردم شايعهء آمدن على بن ابى طالب ( ع ) را به دمشق بيشتر قبول دارند و شيعيان برآنند كه وى را در حال نمازگزاردن در همين محل مسجد به خواب ديده‌اند و از اين‌رو در آنجا مسجدى بنا كرده‌اند . اين مسجد را مردم شام با قطعات طلا و بديعترين زيورها آراسته‌اند . اين مسجد دوبار دستخوش آتش‌سوزى شد كه آن را بازسازى كرده‌اند . « 2 » ابن جبير ساعتى را كه در ديوار مسجد جامع دمشق وجود داشته وصف كرده كه چگونه 12 ساعت روز را نشان مىداده و سپس ساعات شب را چگونه از آن مشخص مىكرده‌اند . او همچنين به وصف چگونگى آموزش و ختم قرآن در مسجد جامع دمشق و روش آموزش خطاطى به نوجوانان و كودكان پرداخته است . « 3 » ابن جبير بسيارى از اماكن متبركه و زيارتگاهها و مزارات و مدارس و بيمارستانها و رباطها و خانقاههاى دمشق را وصف كرده است . وى مىنويسد : از جمله زيارتگاههاى دمشق ، آرامگاه يحيى پيامبر ( ع ) است كه در مسجد جامع دمشق در شبستان سمت قبله قرار دارد و بر آن ، صندوقى چوبين استوانه‌وار بر آن نهاده شده و بر فراز صندوق ، قنديلى بلورين و ميان تهى ، مانند قدحى بزرگ آويخته‌اند . از دروازهء باب الفراديس دمشق تا كوه قاسيون كه در شمال شهر است ، مدفن هفتاد هزار پيامبر ( عليهم السلام ) است ، ولى برخى شمارهء انبياى مدفون در آن محل را هفتصد تن گفته‌اند . در مغرب شهر دمشق گورستان بزرگى است معروف به مزار شهيدان كه مدفن بسيارى از اصحاب و تابعان پيامبر

--> ( 1 ) . همان ؛ ص 328 - 329 . ( 2 ) . همان ؛ ص 329 - 330 . ( 3 ) . همان ؛ ص 333 - 334 .