حسين قرچانلو

463

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

در اشبيليه چند كاخ ساخته بودند كه يكى از آنها ، قصر امارت معروف به القصر المبارك بود . اين قصر در مشرق نهر وادى الكبير قرار داشت ؛ در مكانى كه امروز قصر مشهور اشبيليه به نام الكازر « 1 » در آنجا قد برافراشته است . اين قصر ظاهرا از بناهاى المعتضد بن عباد بوده است . از ديگر قصرهاى اشبيليه ، قصر الزاهى بود كه المعتضد و پس از او ، پسرش ، المعتمد ، براى برگزارى مجالس لهو و لعب خود ، آن را ساخته بودند . قصر الزاهى در كنارهء ديگر نهر وادى الكبير قرار داشت و گرداگرد آن را باغهاى خرم فراگرفته بود . « 2 » در 484 ق / 1091 م مرابطون به سردارى سير بن ابى بكر از ناحيه وادى الكبير به شهر اشبيليه حمله‌اى سخت كردند و گروهى از آنان به درون قصر المعتمد حمله بردند و بر آن دست يافتند و المعتمد و همهء اهل و عيالش را به اسارت گرفتند . « 3 » مقرّى به نقل از ابن اللبانه مىنويسد : در روز بيست و يكم ماه رجب سال 484 حادثه دررسيد و دشمن از سوى رودخانه به شهر درآمد . المعتمد بن عباد دل به مرگ نهاد و دفاعى كه برتر از آن نتوان ديد آغاز كرد . سپس مهاجمان در شهر دست به غارت زدند ، حتى سبد پاره و كهنه نمدى براى كسى باقى نگذاشتند . مردم در حالىكه عورتهاى خويش را با دست پوشانده بودند از خانه‌هاى خود به كوچه‌ها ريختند و زنان پرده‌نشين برهنه سر به كوى و برزن كشيده شدند . مردم را چون مستان مىديدى و حال آنكه مست نبودند . « 4 » در 517 ق / 1123 م ابو بكر على بن يوسف بن تاشفين به امارت اشبيليه منصوب شد . اندكى بعد او بر كنار شد و در 526 ق / 1132 م سپاهى از قشتاله به سردارى كنت ردريكو گونزالث به سوى اشبيليه آمد و در آن حوالى دست به كشتار و تاراج زد و جمعى را اسير كرد . والى شهر اشبيليه عمر بن الحاج لمتونى به مقابلهء دشمن برخاست و در كنار رود وادى الكبير لشكرگاه برپا كرد . ميان مرابطين و قشتاليان نبردى سخت درگرفت كه عمر بن الحاج و بيشتر لشكرش كشته شدند و بقيه سپاه به شهر درآمدند و دروازه‌ها را بستند . چون امير تاشفين بن على

--> ( 1 ) . Alcazar ( 2 ) . فتح بن خاقان ؛ قلائد العقيان ؛ ص 24 . ( 3 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 2 ، ص 361 - 362 . ( 4 ) . نفح الطيب ؛ ج 6 ، ص 26 - 27 .