حسين قرچانلو
456
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
اين قوم كه ماجراجو و حرفهء آنان عموما بازرگانى بود ، در حدود يازده قرن قبل از ميلاد مسيح ( ع ) ، با سواحل اسپانيا و ساكنان بنادر آن آشنا شدند و تقريبا در حدود 1100 ق . م در اندلس مهاجرنشينهايى داشتند كه بعدها به دست يونانيان و بعد روميان افتاد . چون سلطنت روم برافتاد و قبايل ژرمن در اوايل قرن پنجم ميلادى بر آن استيلا يافتند ، متصرفات غربى روم را ميان خود تقسيم كردند و بر ايتاليا و فرانسه و اسپانيا تسلط يافتند . در اين تقسيم ، اسپانيا نصيب گوتها شد . گوتها يكى از قبايل يا خاندانهاى بربرى بودند كه از شمال اروپا سرازير شده و تخت فرمانروايى روم را درهم كوبيده بودند . اساطير قديم مىگويد كه آنان از اسكانديناوى آمده بودند و اين روايت را قراين و شواهد بيشتر تأييد مىكند . گوتها از آغاز ظهور مسيحيت تا اواخر قرن دوم ميلادى در سواحل جنوبى درياى بالتيك مىزيستند و قبايل عديدهاى از واندالها در سواحل رود اودر سكونت داشتند . از اينرو ، ميان گوتها و واندالها در دين و عادات و اخلاق و سنن شباهتهايى است و اين امر دليل بر اين است كه آنها در اصل به يك ملت يا يك امت بزرگ وابستگى دارند . « 1 » در عهد امپراتور الكساندر سوروس ( 222 - 235 م ) طلايههاى مهاجمان گوت در ولايت داسپا ( در مشرق حوضهء دانوب ، همينجايى كه امروز رومانى و مجارستان قرار دارد ) از متصرفات روم نمودار شدند و بعضى از شهرها را مورد حمله قرار دادند . بعدها به سمت گل ( يا گاليا ) در جنوب فرانسه آمدند ؛ سپس در نواحى مركزى و جنوبى فرانسه ميان دو رود لوار و گارون استقرار يافتند و تولوز ( يا تولوشه ) را پايتخت خود ساختند . بدين طريق ، مملكت گوت تابع دولت روم گرديد . شاه گوتها ، تئودوريك ، بعدها به اسپانيا لشكر كشيد و آنجا را از واندالها و سوابيها گرفت و با روميان شرط كرد كه هرچه از آن بلاد فتح كند از آن او باشد . تئودوريك اسپانيا را ، جز ناحيهء شمال غربى آن ، يعنى گاليسيا ( جلّيقيه ) كه واندالها به آنجا اتّكا داشتند ، فتح كرد . پيش از پايان قرن پنجم ميلادى گوتها همهء شبه جزيرهء اسپانيا را تصرف كردند و قلمرو آنان از رود لوار تا ساحل جنوبى اسپانيا بسط يافت ؛ ولى چند سالى نپاييد كه فرانكها از شمال به
--> ( 1 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 24 - 25 .