زبونى دشمن ، پس آن را رها كرد . « 1 » مروان بن محمد ( آخرين والى اموى ) كه در سال 132 ق از جلو سپاه عباسيان مىگريخت ، وقتى به دمشق رسيد ، در دل داشت كه آنجا متحصن شود ؛ ليكن مردم دمشق همچون مردم ديگر شهرهاى شام او را تاراج كردند و قيسيهاى دمشق بر او تاختند . سرانجام ، در رمضان 132 عبد الله بن على ، عمّ منصور ، دمشق را محاصره كرد . مردم دمشق ، يحيى بن بحر را نزد او فرستادند تا براى ايشان امان بخواهد ؛ عبد الله بن على به او پاسخ مساعد داد ؛ ولى وقتى به سوى شهر نگاه كرد و سپاه عباسيان را ديد كه با روى شهر را گرفته‌اند از دادن امان‌نامه سرپيچيد . عبد الله بن على به مسجد جامع دمشق رفت و خطبه‌اى مشهور براى مردم ايراد كرد و دشمنى و بيداد بنى اميه و سخره گرفتن دين خدا را در نزد آنان يادآورى كرد . « 2 » منصور پس از رسيدن به خلافت ، رجال خاندان خود را بر نواحى مختلف كشور حكومت داد ؛ از جمله فضل بن صالح را بر دمشق فرمانروا كرد . « 3 » هارون به دوران خلافت خود ، سليمان بن ابى جعفر را والى دمشق كرد . پس مردم دمشق بر وى تاختند و بيرونش كردند و هرچه داشت به غارت بردند . « 4 » در 243 كه متوكل عباسى از سرّ من راى ( سامره ) به دمشق رفت به سبب غلظت هواى غوطه و بخارهايى كه از آبهاى آن ناحيه برمىخاست ، در شهر فرود نيامد و در قصر مأمون ، ما بين داريا و دمشق كه بر جايى مرتفع بود و يك ساعت با شهر فاصله داشت ، اقامت گزيد . « 5 » اين محل تا سال 332 ق ( زمان مسعودى ) به نام قصر مأمون معروف و بر شهر دمشق و ناحيهء غوطه مشرف بوده است . ابن خرداذبه در نيمهء دوم قرن سوم هجرى مىنويسد : دمشق همان ارم ذات العماد ( شهرى با ستونهاى سنگى ) است و قبل از آن خانهء نوح ( ع ) بوده است . وى دربارهء سرچشمه رود ارند نيز مىنويسد : اين رود به رود انطاكيه مشهور است و از سرزمين دمشق سرچشمه مىگيرد و كنار راهى است كه از بيابان مىگذرد . اين رود به سمت جنوب جريان مىيابد و به درياى روم مىريزد . سرچشمهء

--> ( 1 ) . تاريخ يعقوبى ؛ ج 2 ، ص 271 . ( 2 ) . همان ؛ ج 2 ، ص 324 و 338 - 339 . ( 3 ) . همان ؛ ج 2 ، ص 379 . ( 4 ) . همان ؛ ج 2 ، ص 414 . ( 5 ) . المسالك و الممالك ؛ ص 59 و 152 - 153 و ر . ك . : ابن رسته ، احمد بن عمر ؛ الاعلاق النفيسه ؛ ص 103 .