حسين قرچانلو
445
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
ديگرى شهر قالمره كه در رأس جايى است كه به جزيره قرشقه مىروند و شهر سوم سردانيه ، كه قشيليّة خوانده مىشود . مردم جزيرهء سردانيه رومى الاصلند . . . و مردمى بزرگوار و صاحب حزم و دورانديشىاند و اسلحه را از خود جدا نمىكنند . در جزيرهء سردانيه معادن نقرهء خوبى است كه آن را به بسيارى از شهرهاى روم صادر مىكنند . « 1 » ياقوت در قرن هفتم هجرى مىنويسد : سردانيه به دست مسلمانان در 92 ق فتح شد ، ولى اكنون ( در زمان خودش ) در دست فرنگيان است . « 2 » يك قرن بعد از ياقوت ، ابو الفداء در وصف سردانيه مىنويسد : در جزيرهء سردانيه ، شهرى است ، از مغرب اين جزيره مرجان به دست مىآيد . . . در برابر آن از بر العدوه ، لنگرگاه خزر واقع شده است . . . در سردانيه قلعههاى بسيارى است و نيز معدن نقره و صيدگاههايى براى صيد مرجان دارد . « 3 » ابن بطوطه سياح معروف قرن هشتم هجرى كه از تونس ، از راه دريا ، به ساردنى رفته مىنويسد : به جزيرهء سردنى كه از جزاير مسيحيان روم است رفتيم . اين جزيره بندر عجيبى دارد كه تخته پارههاى بزرگ دور تا دور آن كشيده شده و مدخلى دروازه مانند دارد و اين مدخل فقط به اجازه مردم شهر به روى كشتيها باز مىشود . در اين جزيره قلعههايى بنا شده كه ما يكى از آنها را از نزديك ديديم و در داخل آن رفتيم . اين جزيره بازارهاى فراوانى دارد . من نذر كردم كه اگر از اينجا به سلامت رستيم دو ماه متوالى روزه بگيرم چه خبر داده بودند كه مردم شهر مىخواهند ما را بعد از حركت دنبال كرده ، اسير كنند . « 4 » جزاير بالئار « 5 » ، به زبان اسپانيولى بالئارس « 6 » ، به زبان عربى الجزاير الشّرقيه و مجمع الجزايرى است در مديترانهء غربى كه يكى از ايالات اسپانياست . مساحت اين جزاير « 015 / 5 كيلومتر مربع » است . كرسى آن شهر پالماست . جزيرههاى مهم آن مايوركا ( ميورقه « 7 » ) ، منوركا ( منورقه « 8 » ) و ايويثاست . اين جزاير داراى مزارع كشاورزى و شغل
--> ( 1 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 2 ، ص 584 . ( 2 ) . معجم البلدان ؛ ج 3 ، ص 209 . ( 3 ) . تقويم البلدان ؛ ص 235 . ( 4 ) . سفرنامه ابن بطوطه ؛ ج 2 ، ص 770 . ( 5 ) . Balear ( 6 ) . Baleares ( 7 ) . Mayorea ( 8 ) . Minorea