حسين قرچانلو

432

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

خواجه‌سرايان خود را از گروه فتيان ( جوانمردان ) انتخاب مىكند . تمام اين گروه ايمان واقعى خود را پنهان مىدارند . در حالىكه پيرو شريعت اسلامند و گيوم خود به مسلمانان اعتماد دارد و در همهء احوال كارهاى مهم خود را بديشان مىسپارد . . . و به ايشان گرايش دارد تا بدانجا كه ناظر مطبخ ( خوانسالار ) او مردى مسلمان است . وى گروهى بندهء سياه مسلمان دارد كه از خودشان سرپرستى دارند ، وزيران و حاجبان گيوم از گروه جوانمردانند و نيز جمعى بسيار از دولتمردان و نزديكان و خواص وى مسلمانند و رونق دستگاه و مملكت او از پرتو وجود آنان است . اين پادشاه كاخهاى استوار و بوستانهاى شايستهء بيشمار بويژه در پايتخت مملكتش المدينه يا پالرمو دارد . . . گيوم پزشكان و منجمانى دارد كه به آنها توجه بسيار و علاقه مفرط دارد تا بدان جا كه هرگاه او را گويند پزشكى يا منجمى به دربار وى آمده فرمان مىدهد كه او را نگه دارند . . . از شگفتى كارهاى گيوم كه زبانزد است اينكه به عربى مىخواند و مىنويسد . . . و علامت شعار او ، يعنى سجع و امضاى او ، عبارت « الحمد الله حق حمده - يعنى ستايش خداى را چنان‌كه او را شايد » است و علامت شعار يا سجع پدرش عبارت « الحمد لله شكرا لأنعمه - يعنى ستايش خداى را به سپاس نعمتهاى او » بوده است . ابن جبير اضافه مىكند كه براى ما نقل كردند كه چون زنان مسيحى فرنگى به كاخ وى آيند ، مسلمان شوند ، چون‌كه كنيزان مسلمان دربار گيوم ايشان را به دين اسلام درآورند . . . در شهر المدينه ( پالرمو ) كارخانهء كشتىسازى وجود دارد . . . ابن جبير از كوههاى آتشفشان نزديك پالرمو نيز سخن گفته است « 1 » و دربارهء شهر پالرمو نيز مىنويسد : از مراكز تمدن و فرهنگ است و هرچه خواهى منظره‌هاى زيباى دل‌انگيز و زيستگاههاى سرسبز و حاصلخيز دارد . . . ميدانها و كويها و خيابانهاى فراخ و دلپذير دارد . . . تمام بناهاى شهر از سنگ‌تراش ديده معروف به كذّان است . . . در هر سوى و برزن و كوى شهر ، كوشكها و آب‌نماها و ديدگاهها و ايوانهاى زيبا و مهتابيهاى دلربا وجود دارد . ابن جبير دعا مىكند كه خداوند به عزّت خداوند . . . اين سرزمين را دگرباره دار الايمان و سراى اسلام قرار دهاد . مسلمانان را در

--> ( 1 ) . سفرنامهء ابن جبير ؛ ص 394 - 398 .