حسين قرچانلو
426
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
اينك به توصيف چند شهر مهم جزيره سيسيل كه زمانى در تصرف مسلمانان بوده مىپردازيم . پالرمو « 1 » ، به زبان فرانسه پالرم « 2 » و نام اسلامى آن بلرم « 3 » ، كرسى و بزرگترين شهر و بندر سيسيل ( صقلّيّه ) ايتاليا ، بر گوشهء دشت حاصلخيز كونكاداورو « 4 » و در ساحل شمال غربى جزيرهء سيسيل واقع است . پالرمو ، طى قرون 6 و 8 قبل از ميلاد ، احتمالا به دست فنيقيان تأسيس شد و بعدها پايگاه نظامى كارتاژيها بود تا اينكه در 254 - 253 ق . م به تصرف روميان درآمد . در 535 تا 831 م اين شهر در تصرف دولت بيزانس بود و سپس به دست اعراب مسلمان افتاد . سرانجام در 465 ق / 1072 - 1073 م نورمانها آن را تسخير كردند و پايتخت سيسيل قرار دادند . « 5 » مقارن با حملهء مسلمانان به صقلّيّه ، سردار رومى متمرد ، فيمى ، مردى را به نام بلاطه بر ناحيهاى از جزيرهء صقلّيّه فرمانروايى داد . ميخائيل پسر عموى بلاطه نيز فرمانرواى شهر بلرم بود . در همين زمان ( 112 ق / 730 - 731 م ) اسد بن فرات قاضى قيروان با سپاهى به درخواست فيمى و براى يارى او به صقلّيّه وارد شد . « 6 » در 216 ق / 831 م مسلمانان به شهر بلرم آمدند ، آنجا را محاصره كردند و بر مردم شهر سخت گرفتند ، پس مردم آن امان خواستند و مسلمانها پذيرفتند . ابن خلدون آمدن مسلمانان را به بلرم در 217 ق / 832 م مىداند . « 7 » در 237 ق / 851 - 852 م پادشاه روم لشكر عظيمى به صقلّيّه فرستاد . اينان در بندر سرقوسه از كشتيها پياده شدند . عباس بن فضل بن يعقوب امير صقلّيّه از شهر بلرم بيامد و آنان را منهزم ساخت . « 8 » ظاهرا در اين زمان بلرم بر تمام شهرهاى صقلّيّه مركزيت داشته است . در 289 ق / 901 - 902 م ، ابراهيم بن احمد اغلبى از افريقيه با كشتيها به صقلّيّه آمد و در اطرابنش پياده شد و از آنجا به بلرم رفت . ابراهيم بن احمد در 289 ق / 901 - 902 م در محاصرهء شهر كسنته مرد و نوهاش ، زيادة الله بن
--> ( 1 ) . Palermo ( 2 ) . Palerm ( 3 ) . Balarm ( 4 ) . Konkadoro ( 5 ) . دايرة المعارف فارسى ؛ ج 1 ، ص 517 و تاريخ عرب ؛ ص 770 . ( 6 ) . الكامل ؛ ج 6 ، ص 334 و تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 281 . ( 7 ) . همانجا . ( 8 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 286 .