حسين قرچانلو
421
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
آن داد . « 1 » در 371 ق / 981 - 982 م پادشاه فرنگان با سپاهى گران بر سر ابو القاسم على بن الحسن ( كلبى ) آمد و قلعهء رمطه را محاصره كرد و گرفت و از مسلمانان جمعى را اسير كرد . ابو القاسم على نيز با سپاه خود از بلرم آهنگ روميان كرد . چون به سپاه روم نزديك شد ، جنگ ناكرده بازگرديد . فرنگان ( روميان ) چون اين واقعه را بديدند ، از پى او روان شدند ، چون به او رسيدند ، ميان دو سپاه جنگ درگرفت و ابو القاسم على كشته شد . اين واقعه بر مسملمانان گران آمد و دل بر مرگ نهاده و با فرنگان جنگيدند و به سختى شكستشان دادند . سپاهيان پس از كشته شدن ابو القاسم على ، پسرش جابر را بر خود امير كردند . « 2 » العزيز خليفهء فاطمى ( 365 - 386 ق / 975 - 996 م ) ، اين انتخاب را تأييد كرد . جابر مردى بىكفايت بود و مديريت پدر و عموى خود را نداشت ، ديرى نگذشت كه اهالى صقلّيّه وى را عزل كردند . « 3 » العزيز سپس يكى ديگر از كلبيان به نام جعفر بن محمد بن على بن ابى الحسن را به امارت صقلّيّه گماشت . « 4 » جعفر بن محمد به محض ورود به صقلّيّه در 373 ق / 983 م به تمشيّت امور پرداخت و در جهت بازگرداندن رونق و آبادانى به جزيرهء صقلّيّه تلاش كرد . وى از جانب نخبگان سيسيلى به دليل فضلش و از طرف عامّهء مردم به دليل سخاوتش مورد احترام بود و نيز از وزراى عزيز فاطمى بود . وى در 375 ق / 986 م درگذشت . « 5 » در اين هنگام صاحب حدود العالم كه مقارن با اواخر حكومت كلبيان در صقلّيّه ، زندگى مىكرد ، مىنويسد : « چهارمين جزيرهء درياى مديترانه ، جزيرهء صقلّيّه است كه به نزديكى روميه است . كوهى بزرگ از گرد اين جزيره برآيد و خزينهء روميان اندرين جزيره بودى اندر قديم ، . . . درازاى او هفت منزل است اندر پهناى پنج منزل » . « 6 » مقدسى نيز كه مقارن با دوران كلبيان مىزيسته ، در وصف صقلّيّه مىنويسد : جزيرهاى است فراخ و مهم . مسلمانان را جزيرهاى بزرگتر و آبادتر پرشهرستانتر از آن نيست . درازايش دوازده روز راه و پهنايش چهار روز راه است .
--> ( 1 ) . الكامل ؛ ج 8 ، ص 667 . ( 2 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 297 . ( 3 ) . تاريخ سيسيل در دوران اسلامى ؛ ص 51 . ( 4 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 297 . ( 5 ) . همان ؛ ج 3 ، ص 297 و تاريخ سيسيل در دوران اسلامى ؛ ص 51 . ( 6 ) . حدود العالم ؛ ص 23 .