هنگام طوفانى شدن دريا ، اين نوع ماهيان هنگام اين طرف و آن طرف رفتن به اين صخره‌ها برخورد مىكنند و مجروح شده و مىميرند ، و پس از آن آب آنها را به اين ساحل مىافكند . به نظرم رسيد كه اين توجيه بهتر از توجيه مردم است . لئون ادامه مىدهد كه من در زمان امير شريف به ماسّه رفتم و يكى از بزرگان شهر از من دعوت كرد كه غذا را با او در باغى بيرون از شهر صرف نمايم . در ميان راه به استخوانى از استخوانهاى اين ماهى بزرگ برخورديم كه به شكل كمان بود و ما در حالى كه بر شتر سوار بوديم از زير آن عبور كرديم مانند آنكه از ميان درى عبور مىكنيم . آن‌قدر بلند بود كه سرهاى ما با آن تماس پيدا نكرد . مىگفتند ، اين استخوان از صد سال پيش در آنجا بوده است و به جهت شگفت بودنش از آن مراقبت مىشود . در شهر ماسّه و بر ساحل دريا ؛ عنبرى از نوع درجهء اول يافت مىشود كه با كمترين بها به بازرگانان پرتغالى و فاسى فروخته مىشود . قيمت يك اوقيهء آن ( 4 / 1 28 گرم ) از يك مثقال كمتر است . عدهء زيادى از مردم مىگويند كه اين عنبر از همان ماهى بزرگ به دست مىآيد و در اين مورد بعضى را گمان بر اين است كه اين عنبر غائط ( مدفوع ) آن است و برخى ديگر مىگويند ، اين عنبر منى ( مذى ) اين ماهى است كه از آلت نر آن هنگام مقاربت با ماده خارج شده ، در دريا منجمد مىشود . « 1 » شهر ديگر سوس اقصى به گفته لئون ، شهر قديمى تيّيوت است كه افريقاييان آن را در دشتى زيبا بنا كرده‌اند . شهر داراى سه بخش است كه هر بخش حدود يك ميل با ديگرى فاصله دارد و مجموع آنها يك مثلث را پديد مىآورد . مجموع خانه‌هاى اين سه بخش روى هم هزارتاست . از نزديكى شهر رود سوس مىگذرد . در اين شهر گندم و جو و حبوبات فراوان و سبزيجات به عمل مىآيد . همچنين نيشكر فراوان در آنجا مىرويد . شكرى كه از نيشكر به دست مىآورند ، سياه‌رنگ است ، زيرا مردم اين منطقه روش پختن و تصفيه آن را نمىدانند . تعداد زيادى از بازرگانان فاس ، مراكش و سرزمين نيجر به منظور خريد شكر به اين شهر مىآيند . تنها سكهء رايج در اين شهر طلاست . مردم اين

--> ( 1 ) . وصف افريقيا ؛ ج 1 ، ص 113 - 115 .