حسين قرچانلو

372

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

جاهاى ديگر سفر كرده است . « 1 » در قرن دهم هجرى لئون افريقى كه شهر سلا را ديده در وصف آن مىنويسد : شهرى باستانى است كه روميان آن را ساخته‌اند و سپس گوتها بر آن مسلط شدند . هنگامى كه سپاهيان اسلام به آن وارد شدند ، گوتها شهر را به آنان تسليم كردند . شهر سلا در كنار ساحل درياى محيط در جايى زيبا ساخته شده است و كمتر از يك ميل و نيم با شهر رباط فاصله دارد . . . خانه‌هاى شهر به رسم سنّتى بنا شده و با كاشى و ستونهاى مرمر ساخته شده است و مساجد آن در نهايت زيبايى است ، و دكانهاى زيبايى در زير رواقهاى بزرگ آن ساخته‌اند . سلا در رفاه و آبادانى و خرمى و نشاط شكل يك شهر متمدن و پيشرفته را دارد . بندرگاه خوب آن ، محل باراندازى بازرگانان مسيحى است . اين شهر در 670 ق / 1271 - 1272 م مورد هجوم شاه قشتاله قرار گرفت و مردم آن فرار كردند و مسيحيان به شهر وارد شدند و ده روز آنجا ماندند . تا اينكه يعقوب بن عبد الحق نخستين شاه بنى مرين به‌طور ناگهانى به شهر حمله كرد و شهر را بازپس گرفت و مسيحيان آنجا را يافت و كشت و باقى آنها سوار بر كشتى شده فرار كردند . علىرغم بازپس‌گيرى شهر ، سلا مدتى بدون سكنه باقى ماند . اطراف شهر سلا شنزارى است ، مگر بعضى اراضى زراعتى كه گندم كمى در آن مىرويد . كشتزارهاى بزرگ پنبه در اطراف شهر وجود دارد . بيشتر مردم شهر بافنده هستند و لباسهايى از پنبه مىبافند كه در نهايت لطافت و زيبايى است . مقدار زيادى شانه در سلا ساخته مىشود كه در شهرهاى سرزمين فاس به فروش مىرود ، چون در كنار شهر سلا جنگلى آباد با درختان بقس و غيره وجود دارد كه براى ( ساخت ) شانه خوب است . مردم سلا اكنون ( زمان لئون ) در عيش و رفاه كامل به سر مىبرند ، چون در آنجا حاكم ، قاضى و كارمندان ديگر مانند مسئولان گمرك و مالياتهاى بازرگانى وجود دارد . چون بازرگانان جنوبى به آنجا مىآيند ، رقم بزرگى از كالاها را مىخرند و بسيار مورد عنايت شاه هستند . چون بازرگانى آنها براى سلا سود كلانى دارد . بازرگانان آنجا انبارهاى جداگانه‌اى در شهر فاس و انبارهايى در سلا دارند . « 2 »

--> ( 1 ) . سفرنامه ابن بطوطه ؛ ج 2 ، ص 777 ، 781 - 782 و 786 . ( 2 ) . وصف افريقيا ؛ ج 1 ، ص 207 - 209 .