24 ميل است و در وسط آن ، جزيره‌اى است كه شكله ناميده مىشود و 2 ميل مساحت دارد و گياهى به نام كلخ در آن مىرويد . در اين جزيره آثارى از خانه‌هاى ويران ديده مىشود . كارخانه‌اى در بندر شهر تونس است و بندر به اين درياچه و درياچه به دريا اتصال دارد . در ساحل بندر ، مسجد معروف به عبد الله واقع است و در سمت قبلهء بندر ، كاخى سنگى است و در درون آن ديوارى صخره‌اى است كه كشتيها از حد فاصل دو ديوار آن عبور مىكنند و زنجيرى آهنين براى نظارت در كار ورود و خروج كشتيها بر آن آويخته‌اند . اين كاخ به قصر السلسله معروف است . در سمت قبلهء كاخ دو آب‌انبار بزرگ قرار دارد . پادشاهان بنى اغلب آب دريا را در آن انبارها مىانداخته و ماهى در آن مىريخته‌اند . تونس همواره آباد بوده است و مسلمانان از آنجا به جنگ روم مىرفته‌اند . شهر تونس در كوهپايهء كوه امّ عمرو قرار دارد و دور شهر خندق عميقى است . شهر برج و بارو و چهار دروازه دارد . يكى از دروازه‌هاى آن ، باب الجزيره منسوب به جزيرهء شريك است كه از آن به شهر قيروان مىروند و در برابر آن ، كوهى معروف به توبه قرار دارد . در سمت مشرق آن كاخ ، غار محنّى و در كنار آن ، دروازه‌اى معروف به معشوق واقع است . در مغرب آن كاخ ، چشمهء آبى است و در مغرب آن چشمه ، كوهى است معروف به الصّياده و در دامنه آن ، دهكده‌هاى فراوان و درختان زيتون و درختان ميوه و كشتزارها قرار دارد . در اين منطقه هفت آب‌انبار است كه بر فراز هريك از آنها گنبدهايى ساخته‌اند . در مغرب آن كوه . . . مزارعى متصل به محلى معروف به ملعب ( يا تفريحگاه ) است كه قصرى متعلق به بنى اغلب در آن قرار دارد كه انواع ميوه‌ها در آن كشت مىشود و انواع گلهاى خوشبو در آن وجود دارد و در مشرق تونس ، بندر و درياچه‌اى است كه آب آن شور است و در مشرق آن نيز دروازهء قرطاجنّه شهر تونس قرار دارد . در داخل خندق اطراف آن ( دروازه ) باغهاى زياد و چاههاى آبى است كه به سواتى المرج معروف است . دروازهء ديگر شهر تونس ، باب السفانين است كه چاهى معروف به ابى القفّاز نزديك آن است و آبى گوارا دارد و كاخهاى بنى اغلب نزديك آن است و اطرافش باغهاى زيادى است . كوهى به نام اجرد نيز به آن پيوسته است كه به ابن خفاجه معروف است و آثار بناهايى بر فراز آن كوه ديده مىشود . دروازهء ديگر شهر تونس ، دروازه ارطه