89 ق / 708 م به امارت افريقيه فرستاد . « 1 » موسى بن نصير به نشر اسلام در ميان قبايل بربر پرداخت . در اين زمان ، روميان كه از دست يافتن بر افريقيه مأيوس شده بودند به جنگ در مرزها پرداختند . موسى بن نصير در نزديكى خرابه‌هاى قرطاجنه ( در افريقيه ) كارخانهء بزرگى براى ساختن كشتى تأسيس كرد و براى حمايت مرزها ، ناوگانى بزرگ ترتيب داد و پسر خود عبد الله را با چند كشتى به جزاير نزديك فرستاد . او جزاير ميورقه و منورقه را ، كه جزو جزاير بالئار بود ، در 91 ق / 710 م فتح كرد . حمله‌هاى ديگرى نيز از دريا به صقلّيه و سردانيه صورت گرفت و شهر سرقوسه ( سيراكوز ) مورد تاخت و تاز واقع شد . سرانجام عبد الله بن موسى بن نصير از اين جنگها با غنايم و اسيران بسيار بازگشت . « 2 » بدين گونه مسلمانان قدرت خود را بر سراسر افريقيه از دريا و خشكى بسط دادند . هنگامى كه عمر بن عبد العزيز به خلافت رسيد ، اسماعيل بن عبد الله بن ابى المهاجر ، مولى بنو مخزوم را در سال 100 ق / 718 - 719 م بر افريقيه و مغرب ولايت داد . « 3 » چون يزيد بن عبد الملك به حكومت رسيد ، يزيد بن ابى مسلم ، مولى حجاج بن يوسف را بر افريقيه و مغرب ولايت داد . وى در سال 102 ق / 720 - 721 م به افريقيه آمد . نگهبانان او بربر بودند و روى دست هريك از ايشان واژه حرسى « 4 » داغ زده شده بود . اين كار بر بربران گران آمد ؛ از اين‌رو با يكديگر توطئه كرده و بر كشتن او همداستان شدند و شبى كه براى نماز مغرب بيرون رفت ، او را در نمازگاهش كشتند . « 5 » در سال 103 ق / 721 - 722 م يزيد بن عبد الملك ، بشر بن صفوان كلبى را ولايت افريقيه داد . هشام بن عبد الملك نيز در 105 ق / 723 - 724 م حكومت بشر بن صفوان را بر افريقيه تأييد كرد . اما وى در 109 ق / 727 - 728 م در قيروان مرد و هشام بن عبد الملك ، عبيدة بن عبد الرحمن سلمى را به ولايت افريقيه و مغرب گمارد . او در 110 ق / 728 - 729 م به شهر قيروان وارد شد . « 6 » چندى بعد ، هشام بن عبد الملك ،

--> ( 1 ) . عنان ، محمد بن عبد الله ؛ تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 1 ، ص 22 . ( 2 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 23 و البيان المغرب ؛ ج 1 ، ص 42 . ( 3 ) . البيان المغرب ؛ ج 1 ، ص 48 . ( 4 ) . به معناى اسكورت يا گارد است . ( 5 ) . همانجا . ( 6 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 49 - 50 و فتوح البلدان ؛ ص 333 .