دشمن ديرينهء يمن بود ، برقرار كردند . اين روابط ، علاوه بر انتشار نصرانيت در حبشه ، در اواسط قرن چهارم ميلادى كه موجب ازدياد روابط حبشه با دولت روم شد ، در تشويق تجاوزات پىدرپى حبشه به يمن مؤثر بود و سرانجام مقدمهء حمله حبشيان را به سرزمين يمن فراهم آورد . « 1 » پس از ظهور اسلام و فتح مصر به دست مسلمانان ، عمرو عاص سوارانى را به شهرهاى اطراف فرستاد تا آنان را مطيع گرداند . سواران مسلمان به سرزمين نوبه وارد شدند ؛ اما نوبيان با ايشان جنگيدند و آنان را بازگرداندند و چون با تير ، چشمان مسلمانان را هدف مىگرفتند ، آنان را حدقه زن ناميدند . « 2 » يعقوبى مىنويسد : عمرو عاص ، عقبة بن نافع فهرى را در سال 22 ق به سرزمين نوبه فرستاد ؛ ولى مسلمانان به نبردى سخت گرفتار آمدند و چون از سرزمين نوبه بازگشتند ، شهر جيزه را خطكشى كردند . « 3 » وضع به همين قرار بود تا عبد الله بن سعد بن ابى سرح به ولايت مصر رسيد و نوبيان خواستار صلح شدند . عبد الله پذيرفت و قرار بر اين شد كه هر سال ، سيصد و به روايتى ، چهارصد رأس گوسفند به مسلمانان دهند و مسلمانان در مقابل ، گندم به ايشان دهند . « 4 » در زمان عباسيان ، مهدى عباسى ( 160 - 169 ق ) دستور داد تا نوبيان را ملزم كنند كه آنان هر سال سيصد و شصت برده بياورند و در مقابل ، گندم ، سركه ، جامه و فرش يا بهاى آن را بستانند . متوكل عباسى در دوران خلافت خود ( 234 - 247 ق ) محمد بن عبد الله قمى را به معدن مصر فرستاد و ولايت قلزم را به او سپرد . قمى از قلزم به سوى بلاد بجه حركت كرد و به ساحل عيذاب آمد تا به قلعهء شاه بجه رسيد و با گروه كمى كه همراه داشت ، مشغول جنگ با آنان شد . شاه بجه با گروهى بسيار سوار بر اشتران شد و به قمى و همراهان او حمله كرد . قمى دستور داد كه بر گردن اسبان جرسهايى ببندند ؛ چون شتران شاه بجه آواز جرسها را شنيدند ، به كوه و بيابان فرار كردند و شاه بجه نيز كشته شد . جانشين او از متوكل تقاضاى صلح كرد . در سال 241 ق شاه جديد بجه به سامرا آمد و بر

--> ( 1 ) . ر . ك : تاريخ عربستان و قوم عرب در اوان ظهور اسلام و قبل از آن ؛ جزء 3 - 6 ، ص 31 و 33 . ( 2 ) . فتوح البلدان ؛ ص 340 - 341 . ( 3 ) . تاريخ يعقوبى ؛ ج 2 ، ص 45 . ( 4 ) . فتوح البلدان ؛ ص 340 - 341 و تاريخ يعقوبى ؛ ج 2 ، ص 58 .