رفته و پايش بدان سنگ فرو رفته است . در سر پوشيده ، فرشهاى نيكو از ابريشم انداخته‌اند و در ميان خانه ، از طاق قبهء صخره ، قنديلى آويخته شده است كه زنجير آن نقره‌گين است . در اين خانه قناديل نقره فراوان است كه بر هر يكى وزن آن نوشته شده ؛ از آن جمله قنديلهايى است كه سلطان مصر ساخته و فرستاده است . من حساب كردم كه يكهزار من نقره آلات در آن خانه ( قبة الصّخره ) بود . در قبة الصّخره شمعى ديدم بسيار بزرگ چنان كه درازاى آن هفت ارش و كلفتى آن سه وجب بود ، مانند كافور زباجى ( سفيد ) و [ آن شمع ] با عنبر سرشته و بر آن ، نام سلطان مصر به زر نوشته شده بود . مىگفتند هر سال سلطان مصر شمع بسيارى به آنجا مىفرستد كه اين ، يكى از آنهاست . « 1 » در سال 463 ق / 1070 - 1071 م ، اتسز ، پسر ابق خوارزمى از امراى سلطان ملكشاه ، از شام به فلسطين لشكر كشيد و شهر رمله را گشود ؛ سپس بيت المقدس را محاصره و آن را از دست علويان ( فاطميان ) مصر بيرون كرد . « 2 » در 490 ق / 1097 م ، تاج الدوله تتش بيت المقدس را به امير سقماق بن ارتق تركمانى به اقطاع داد و اين سال درست مقارن با حملهء فرنگان به شام بود . فرنگان در اين سال ( 490 ق ) عازم بيت المقدس شدند و چهل و چند روز آنجا را در محاصره گرفتند و دو برج در نزديكى باروى شهر بنا كردند ؛ سپس از جانب شمالى وارد شهر شدند و يك هفته قتل و غارت كردند . مسلمانان به محراب داود ( ع ) پناه بردند . فرنگان در مسجد اقصى ، نزديك قبة الصخره ، هفتاد هزار تن را هلاك كردند و چهل قنديل نقره - هريك به وزن سه هزار و ششصد درهم - و تنورى از نقره به وزن چهل رطل شامى و صد و پنجاه قنديل مسين و چيزهاى ديگرى كه در حساب نگنجد از آنجا بردند . « 3 » به نوشتهء ادريسى : در مشرق كنيسه يا مسجد اقصى ، كمى به سمت جنوب ، زندانى است كه عيسى مسيح در آنجا زندانى بوده و جايگاه مصلوب شدن او نيز در همان جا قرار داشته است . « 4 » در راه بالا رفتن به جبل زيتون كنيسهء بزرگ و زيبا بنيانى است كه كنيسهء باترنصتر خوانده

--> ( 1 ) . همان ؛ ص 41 - 42 . ( 2 ) . تاريخ ابن خلدون ؛ ج 2 ، ص 732 . ( 3 ) . همان ؛ ج 3 ، ص 94 - 95 . ( 4 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 1 ، ص 361 .