اين قلعه واقعا وجود داشته است . « 1 » احتمالا نظريه وجود قبة الارض در أرين به اروپا راه يافته و در آنجا منجر به پيدايش نظرياتى شده كه اين نظريات نتايجى را دربر داشته است . آدلارد باثى « 2 » مترجم جدولهاى نجومى خوارزمى ، در اثناى سفرهاى خود در مشرق در سالهاى 1110 - 1114 ميلادى نظريات بنيادى مسلمانان را دربارهء قبة الارض و تقسيم منظم آن فرا گرفت . او ظاهرا نخستين كسى بود كه اين نظريات را در حدود سال 1126 ميلادى ضمن ترجمهء جدولهاى خوارزمى به اروپا وارد كرد . در ضمن گفتار وى آمده است كه « أرين يا قبة الارض بر خط استوا در نقطه‌اى قرار دارد كه در آنجا « عرض » ها پايان مىپذيرد و مشخصات طولى هر مكان را از خط زوال أرين مىتوان معلوم كرد » . سپس ژرارد قرمونه‌اى ( كرمونايى ) « 3 » ، مترجم مشهور ( 1114 - 1187 م ) ، همين نظريه را كه ظاهرا از طليطله گرفته بود ، رواج داد . بعدها تعدادى از دانشمندان قرون وسطاى اروپا مانند روجر بيكون « 4 » و آلبرت كبير « 5 » آن را پذيرفتند . ضمنا در نقشه‌اى كه به سال 1272 ميلادى كشيده شده بود ، أرين به سوى شمال تغيير مكان داده بود . پس از آن در قرن چهاردهم ميلادى پطرس اليايى « 6 » ( الياكو ) اسقف شهر كامبره « 7 » ( 1330 - 1420 ) با رسالهء صورت عالم « 8 » خود كه در حدود سال 1410 ميلادى تأليف كرد و در حدود سالهاى 1480 - 1487 به چاپ رسيد ، در كشفيات جغرافيايى بعدى تأثير فراوانى گذاشت . هرچند اين رساله از لحاظ مطالعات اسلامى چندان اهميتى نداشت و چون شامل قطعاتى از ترجمهء لاتينى آثار ابن رشد ، ابن سينا ، على بن رضوان و فرغانى بود ، بدان توجه مىشد نكته جالب اين است كه چون نظريهء أرين در متن رساله و هم در نقشهء كتاب آمده بوده ، بعدها مورد توجه كريستف كلمب قرار گرفت . هم‌اكنون حواشى وى بر نسخه‌اى از

--> ( 1 ) . تاريخ الادب الجغرافى العربى ؛ ص 82 . ( 2 ) . Adelard of Bath ( 3 ) . Gerard of Cremona ( 4 ) . Roger Bacon ( 5 ) . Albertus Magnus ( 6 ) . Petrus de Aliaco ( 7 ) . Cambrai ( 8 ) . Imago Mundi