حسين قرچانلو

369

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

قديمى است در مغرب تركيه و در جنوب شرقى درياى مرمره . اين شهر در قديم در ناحيه‌اى به نام ميسيا ( موسيا ) قرار داشته است . به نوشتهء ابن فضل الله عمرى ( م . 749 ) اين شهر را قره عيسى بيك ( حدود 680 ) از سلسلهء قره‌سى تأسيس كرده است . . . پس از آنكه تركهاى عثمانى اميرنشين قره‌سى را در حدود سال 700 از سلطهء روم شرقى درآوردند ، باليكسير يكى از شهرهاى مهم اين ناحيه شد . « 1 » ابن بطوطه در وصف اين شهر مىنويسد : بلى كسرى شهرى معمور است ، داراى بازارهاى خوب ، ولى مسجد جامع ندارد . در خارج شهر نيز مسجد جامعى ساخته‌اند كه متصل به خود شهر است ، اما فقط ديوارهاى آن ساخته شده و سقف ندارد . در شهر در خانقاه اخىسنان كه از رادمردان اين طايفه ( درويشان ) بود ، منزل كرديم . « 2 » بعدها اورخان سلطان عثمانى ( حك : 687 - 761 ) سلسلهء قره‌سى را برانداخت و اميرنشين قره‌سى در حدود سال 735 - 736 بتدريج ضميمه دولت عثمانى شد . در دورهء عثمانيها در آن شهر بازار ، مساجد و كاروانسراهايى ساخته شد . « 3 » دهمين اميرنشين تركمان ، اميرنشين عثمانلى است كه از شمال به درياى سياه ، از جنوب به اميرنشين كرميان و اميرنشين قراصى ، از مشرق به اميرنشينهاى قزل احمدلى و قرامان و از مغرب و شمال غربى به درياى مرمره و قراصى محدود است . كرسى اين اميرنشين شهر بروصى يا بروسه « 4 » بود . نام باستانى اين شهر پروساست كه در شمال غربى تركيه نزديك درياى مرمره واقع است . در ايام باستانى پايتخت شاهان بيتينيه بود و در دورهء امپراتوران روم و بيزانس رونق چشمگيرى داشت . در سال 727 اورخان آن را تصرف كرد و از آن زمان تا 805 هجرى قمرى پايتخت اميرنشين عثمانى بود . « 5 » ابن بطوطه كه در سال 733 شهر را ديده است ، مىنويسد : بروسه ( بروصى ) شهرى بزرگ

--> ( 1 ) . دانشنامه جهان اسلام ؛ ج 2 ، ص 49 و 50 . ( 2 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 340 . ( 3 ) . دانشنامه جهان اسلام ؛ ج 2 ، ص 50 . ( 4 ) . Prusa ( 5 ) . فرهنگ فارسى مصاحب ؛ ج 1 ، ص 462 .