حسين قرچانلو

361

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

بوستانهاى بسيار و رود كوچكى نيز دارد . آب قناتها از خارج به داخل شهر و به درون كوچه‌ها و خانه‌ها جارى است . محصولات اين شهر مركباتى چون ترنج و نارنج است . فرمانرواى آنان از خودشان بود تا آنكه تركمانان بنى حميد بر آنجا مسلط شدند . ابو الفداء از ابن سعيد نيز نقل مىكند كه لنگرگاه انطاليه هنگام باران جاى امنى نيست و مركز كشتيهاى مرزبانان است . از قول بعضى هم نقل مىكند كه انطاليه ، جزيره‌اى پردرخت است و باغ و درختان مركبات و قلعه‌اى استوار دارد . انطاليه از علايا بزرگتر است . « 1 » ابن بطوطه مىنويسد : از علايا به شهر انطاليه رفتيم . انطاليه شهرى بسيار زيبا و وسيع و آبادان است . دسته‌هاى مختلف مردم در شهر به‌طور جداگانه زندگى مىكنند ؛ مثلا بازرگانان مسيحى در محله‌اى معروف به مينا ، كه بارويى نيز دارد ، به‌سر مىبرند . دروازه‌هاى اين قسمت را شبها و هنگام نماز جمعه مىبندند . روميان كه ساكنان قديمى شهر هستند در محله‌اى ديگر كه آن هم بارويى دارد ، زندگى مىكنند . يهوديان نيز محلهء جدايى دارند . پادشاه و خدمتگزارانش نيز در قسمت مجزا و محصور ديگرى به‌سر مىبرند . مسلمانان در شهر بزرگ ( قسمت اصلى شهر ) زندگى مىكنند . در اين شهر مسجد جامع ، مدرسه ، گرمابه و بازارهاى بزرگ وجود دارد كه به بهترين وجه مرتب شده و باروى بزرگى گرداگرد همهء محله‌ها را فراگرفته است . انطاليه باغهاى زياد و ميوه‌هاى عالى دارد . زردآلوى بىنظير قمر الدين در آن به عمل مىآيد كه هسته‌اى شيرين دارد و آن را خشك مىكنند و به مصر مىبرند . چشمه‌هاى آب شيرين و گواراى شهر در تابستان بسيار خنكند . « 2 » چهارمين اميرنشين تركمان ، اميرنشين حميد است كه از شمال به ولايت كرميان ، از جنوب به ولايت تكه ، از مشرق به ولايت قرامان و از مغرب به ولايت كرميان و ولايت منتشا محدود است . اميرنشين حميد بر سرزمينهايى كه در حوالى چهار درياچه اگريدور ، بردور ، بقشهر و آق شهر بود ، اطلاق مىشد . به نظر مىرسد شهر مهم و مركز اين ولايت ، شهر اگريدور ( همان پروستاناى « 3 » قديم ) ، واقع در كنارهء جنوبى درياچهء اگريدور

--> ( 1 ) . تقويم البلدان ؛ ص 431 و 435 . ( 2 ) . سفرنامهء ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 314 . ( 3 ) . Prostanna