حسين قرچانلو
341
جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )
پيشهوران هر كدام در محل مخصوص خود قرار دارند . گفتهاند كه بانى قونيه ، اسكندر بوده است . اكنون قونيه ( زمان خود ابن بطوطه ) در قلمرو سلطان بدر الدين پسر امير قرامان است . . . ولى پادشاه عراق گاهى به اين شهر كه نزديك كشور اوست ، دستاندازى مىكند . ابن بطوطه اضافه مىكند ، در قونيه در خانقاه قاضى به نام ابن قلمشاه ، كه از گروه جوانمردان است ، منزل كرديم . او خانقاهى بزرگ و عدهء زيادى شاگرد داشت ، سند فتوت يا شجرهء سلسلهء آن به امير المؤمنين على بن ابى طالب ( ع ) مىرسد . تربت شيخ امام صالح ، قطب ، جلال الدين معروف به مولانا كه مردى بزرگوار بوده ، در اين شهر است . . . جمعى از مردم بلاد روم خود را از پيروان او مىدانند و به نام او « جلاليه » خوانده مىشوند . . . بر سر تربت مولانا خانقاه بزرگى است . . . قبر فقيه احمد نيز كه گفته مىشود معلم مولانا بوده در شهر قونيه است . « 1 » چون تيمور عزم ديار روم كرد به بورسه آمد و از آنجا لشكرهايى به اطراف فرستاد . به نوشتهء شامى ، تيمور ، سلطان حسين بهادر و امير سليمانشاه بهادر و امير رستم ، طغاى بوغار ، را به طرف آق شهر و قونيه روانه كرد . « 2 » سپس تيمور خود نيز به فتح شهرهاى روم روانه شد و چند قلعه را در آن نواحى فتح كرد ، سپس به سوى آق شهر آمد . . . در آنجا محمد قرامان از طرف قونيه به خدمت تيمور آمد و به اسم مال امانى و به رسم تحفه . . . چندان مال و قماش و اسب و استر به خدمت تيمور آورد . « 3 » قيصريه . در قرن هشتم هجرى قمرى قسمتى از آسياى صغير ، يعنى مشرق ايالت قرامان و كنارهء شرقى رود هاليس ( قزل ايرماق ) ، كه از شمال به جنوب جارى بود و به رود جيحان مىرسيد ، متعلق به ايلخانان مغول بود كه بر ايران و بين النهرين فرمانروايى مىكردند . شهر عمدهء مرزى مشرق ايالت قرامان ، قيساريه يا قيصريه « 4 » بود ( كه در ايالت قديم كاپادوكيه قرار داشت ) و در زمان سلاجقهء روم دومين شهر مهم روم محسوب
--> ( 1 ) . سفرنامه ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 324 ، 325 . ( 2 ) . ظفرنامه ؛ ص 261 . ( 3 ) . همان ؛ ص 270 . ( 4 ) . Caesarea