يافته است . مسجد آدينهء نو درون شهر قرار دارد و مردم نماز جمعه را در آن برگزار مىكنند . « 1 » ياقوت علاوه بر تأييد اوصافى كه ديگر جغرافيادانان دربارهء رأس العين گفته‌اند ، مىنويسد : . . . متوكل عباسى ده هزار درهم در ميان ( يكى از ) چشمه‌هاى رأس العين پاشيد و مردم همه درهمها را به سبب صافى آب چشمه بيرون آوردند . « 2 » ابو الفداء به نقل از العزيزى مىنويسد : رأس عين را عين ورده نيز گويند . « 3 » به نوشته مستوفى دور شهر ، پنج هزار گام است و هوايش به غايت خوش و ميوه و انگور و غلّه و پنبهء آن نيكوست . « 4 » جزيرهء ابن عمر . در شمال فيسابور به نام بانى آن حسن بن عمر بن خطّاب از طايفهء بنى تغلب خوانده شده است . « 5 » رود دجله از همه طرف جز يك ناحيه به شكل نيمدايره آن شهر را احاطه كرده بود و در آن سمت كه دجله عبور نمىكرد ، خندقى عميق و پرآب حفر كرده بودند . « 6 » اصطخرى مىنويسد : جزيرهء ابن عمر شهرى كوچك است كه در غرب دجله واقع شده و درخت دارد . « 7 » به گفتهء ابن حوقل اين شهر ميوه و نعمت دارد و بر گرد آن حصارى است . . . و پيش بندر ارمينيه و سرزمين روم و نواحى ميّافارقين و ارزن است و از آنجا با كشتى كالاهايى مانند عسل ، روغن ، پنير ، گردو ، بادام و فندق و غيره را به موصل مىبرند . « 8 » مقدسى بر خلاف جغرافيادانان ديگر مىنويسد : جزيرهء ابن عمر در مشرق دجله قرار دارد . ساختمانهاى آن از سنگ و شهرى زيبا و دلگشاست . « 9 » حمد الله مستوفى مىنويسد : جزيره از اقليم چهارم است ، اردشير بابكان آن را ساخته و شهرى بزرگ است . حدود صد پاره ده از توابع آن است ، انگور بسيار دارد و حقوق ديوانىاش

--> ( 1 ) . سفرنامهء ابن جبير ؛ ص 297 - 299 . ( 2 ) . معجم البلدان ؛ ج 3 ، ص 14 و آثار البلاد و اخبار العباد ؛ ص 439 . ( 3 ) . تقويم البلدان ؛ ص 311 . ( 4 ) . نزهة القلوب ؛ ص 104 . ( 5 ) . معجم البلدان ؛ ج 2 ، ص 138 . ( 6 ) . سرزمينهاى خلافت شرقى ؛ ص 101 . ( 7 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 77 و حدود العالم ؛ ص 157 . ( 8 ) . صورة الارض ؛ جزء اوّل ، ص 202 و 203 . ( 9 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 196 .