عباسى پس از تجسس دقيق ، با توجه به ملاحظات نظامى و اقتصادى و اقليمى محل بغداد را انتخاب كرد . اين محل در دشتى حاصلخيز واقع بود كه در آنجا كشت و زرع در دو سوى رودخانه دجله رونق داشت ، همچنين بر سر راه خراسان واقع و محل تلاقى راههاى كاروان‌رو بود و بازارهاى ماهانه در آن محل تشكيل مىشد . در اين محل شبكه‌اى از نهرهاى متعدد وجود داشت كه در كشاورزى از آنها استفاده مىشد و به منزلهء استحكامات شهر نيز بود . در واقع بغداد در وسط بين‌النهرين قرار داشت و از آب و هوايى معتدل و سالم برخوردار بود . « 1 » شهر بغداد با استحكامات و طرح داخلى شبيه قلعه بزرگى بود . در آغاز ، خندقى عميق به عرض چهل ذراع به دور آن كنده شد ؛ آنگاه نخستين ديوار كشيده شد و بين آن و ديوار اصلى شهر فضايى خالى به عرض صد ذراع وجود داشت كه براى مقاصد دفاعى به كار مىرفت . ميان هر دو دروازهء ديوار اصلى 28 برج بزرگ قرار داشت ، جز ميان دو دروازهء كوفه و بصره كه داراى 29 برج بود . بر فراز هر يك از دروازه‌ها قبه‌اى ساخته بودند كه مشرف بر شهر بود و در پايين آنها اقامتگاههايى براى نگهبانان بنا شده بود . در ميان ديوار اصلى ، محوطه‌اى به عرض صد و هفتاد متر وجود داشت كه در آن خانه‌هايى براى صاحب‌منصبان و نزديكان خليفه ساخته بودند . ديوار سوم ديوار ساده‌اى بود كه محوطهء وسيع داخلى را دربر مىگرفت و قصر خليفه ( باب الذهب ) ، مسجد جامع ، ديوانها و خانه‌هاى فرزندان خليفه و دو محل سرپوشيده را يكى براى رئيس نگهبانان و ديگرى براى صاحب شرطه ، در آنجا ساخته بودند . « 2 » مدينة السلام ( بغداد ) چهار دروازه داشت با فاصله‌هاى مساوى از يكديگر كه فاصلهء هر كدام از ديگرى يك ميل عربى بود و از هر دروازه جاده‌اى به خارج كشيده شده بود . سر راه اين جاده‌ها ربضهايى بزرگ بتدريج احداث شد و طولى نكشيد كه ربضها جزء شهر ( بغداد ) شد و از مجموع آنها شهر مدور ( مدينة السلام ) و ربضهاى اطراف بغداد بزرگ به وجود آمد .

--> ( 1 ) . البلدان ؛ ص 4 و 5 و احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 165 و 166 و بغداد ؛ ص 5 - 7 . ( 2 ) . البلدان ؛ ص 9 - 11 و بغداد ؛ ص 7 و 8 .