احساء در كرانه دريا بيشتر شوره‌زار است . در اين ناحيه چاههاى فراوان آب با عمق نه‌چندان زياد قرار دارد . پربارش‌ترين منطقه اين ناحيه قطيف است . « 1 » قطيف بر كنار خليجى واقع است كه جزيرهء تاروت را دربر گرفته و از شهرهاى دريايى احساء به شمار مىآيد . سطح اين شهر چند متر از دريا بالاتر است . در محل اين شهر ويرانه‌هاى باستانى وجود دارد . . . كه بايستى جاى شهر بيلبانا « 2 » ، يكى از شهرهاى جرهائيان ( گرهائيان ) ، بوده باشد . . . كرانهء خليج قطيف را پلينى ، مورخ رومى ، سينوس گولوپس « 3 » خوانده است . گفته‌اند كه گولوپ و كاتنى « 4 » نام دو قبيله‌اى بوده كه در آنجا سكنا داشته‌اند و نام كاتنى يا خطينى ما را به ياد « خط » مىاندازد « 5 » كه در متون عربى بر سراسر كرانهء بحرين اطلاق مىشده است . « 6 » جزيرهء كوچك تاروت كه در خليج قطيف قرار دارد گويا همان شهر قديمى « تارو » يا « تاهرت » است كه نامش در جغرافياى بطلميوس آمده و شهر دارين در آن واقع است . به نظر مىرسد كه اين شهر بر روى خرابه‌هاى باستانى ، كه احتمالا پرستشگاه خداى « عشتروت » بوده است ، بنا شده كه بعدها بخش نخست آن افتاده و صورت « تاروت » باقى مانده است . « 7 » قسمتى از احساء كه در شمال و در كرانهء جنوبى خليج فارس قرار دارد ، سرزمين هموار كويت است كه آن نيز جزء منطقهء بزرگ عروض محسوب مىشود . كرانه‌هاى كويت به صورت تپه‌هاى برجسته شنى است كه در آنجا آب فراوان موجود است . بيشتر كشت آنان درخت خرماست . از پرآوازه‌ترين شهرهاى اين اميرنشين شهر كويت است كه بر كنارهء خليجى واقع است . كويت جايگاه اقوام كهن و قديمى بوك‌ها « 8 » بوده كه پدران قبيله عبد القيس ( عرب ) بوده‌اند . پايتخت آنها شهر كورومانيس « 9 » بوده است كه نام پيشين كويت ( قرين ) از همين كورومانيس گرفته شده است . « 10 » احتمالا خندقى كه شاپور ذوالاكتاف دستور كندن آن را داد تا شارسان ( شهرهاى

--> ( 1 ) . المفصل فى تاريخ العرب . . . ؛ ج 1 ، ص 174 و 175 . ( 2 ) . Bilbana ( 3 ) . Gaulopes ( 4 ) . Chateni ( 5 ) . المفصل فى تاريخ العرب . . . ؛ ج 1 ، ص 176 . ( 6 ) . معجم البلدان ؛ ج 2 ، ص 453 . ( 7 ) . المفصل فى تاريخ العرب . . . ؛ ج 1 ، ص 176 . ( 8 ) . Bukae , Abueaei ( 9 ) . Coromanis ( 10 ) . همان ؛ ج 1 ، ص 176 و 177 .