غربى مسقط ( در دامنه‌هاى جنوبى سلسله جبال عمان ) واقع است . اصطخرى مىنويسد : قوم شراة ( از خوارج ) به نزوه رفتند و هنوز آنجايند . « 1 » در آخر قرن چهارم هجرى نزوه شهرى بزرگ در مرز كوهستان بود . ساختمانهايش از گل و مسجد جامع آن در ميان بازار بود . آب آشاميدنى مردم آن از چاه تأمين مىشد . دور شهر را نخلستان فراگرفته بود . « 2 » ياقوت مىنويسد : نزوه در ساحل دريا نيست ، بلكه كوهى است در عمان و در آن ، آباديهاى بزرگ بيشمارى است كه تمام آنها را نزوه خوانند . . . مردم آن عرب و از خوارجند . در آنجا نوعى پارچه مخلوط با حرير ( ابريشم ) مىبافند كه در ديگر سرزمينهاى عرب بافته نمىشود . « 3 » مسقط ، شهر و پايتخت و بندر مهم سلطان‌نشين عمان است كه در كنار درياى عمان و جنوب كوههاى اخضر قرار دارد . بامهاى خانه‌هاى مسقط ، جز بناهاى سلطنتى ( كاخها ) ، همه مرتفع و مسطحند . كاخ حكومتى آن يادگار استيلاى پرتغاليان است و در وسط شهر قرار دارد . ابن رسته نخستين جغرافيادانى است كه از مسقط نام برده است . « 4 » در اواخر قرن چهارم هجرى ، مسقط بندرى بوده كه كشتيهاى يمن را پذيرا مىشده و جايى زيبا و پرميوه بوده است . « 5 » به نوشتهء ياقوت ، مسقط شهرى ساحلى بوده كه در پايان مرزهاى عمان و در جانب يمن قرار داشته است . « 6 » هم‌اكنون مسقط بزرگترين بندر در ساحل خليج فارس است . « 7 » ساكنان آن ، بيشتر هندى و بلوچ و سياهپوست هستند . اين شهر بدان سبب كه بندرگاه خوبى است و مشرف بر مدخل خليج فارس است مركز اصلى صادرات و واردات عمان مىباشد . بحرين ، احساء ، يمامه ، نجد و عروض بحرين پيش از اسلام و در صدر اسلام و تا حدود قرن هفتم هجرى قمرى به همه سرزمين

--> ( 1 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 27 . ( 2 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 132 . ( 3 ) . معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 776 . ( 4 ) . الاعلاق النفيسه ؛ ص 99 . ( 5 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 132 . ( 6 ) . معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 519 . ( 7 ) . جغرافية شبه جزيرة العرب ؛ ص 373 .