و بندر عمده‌اش شهر مسقط بر كنار درياى عمان و درياى عرب واقع است . رأس المسندم در داخل سواحل متصالح ( شيخ‌نشينها ) نيز جزء عمان است . عمان از طرف شمال به ربع الخالى محدود مىشود . دو شهر قديمى آن صحار و صور بازارهاى محلى و بندرگاه كشتيرانى به سوى هند ، يمن ، زنگبار و سواحل خليج فارس است . عمان از لحاظ محصولات كشاورزى و منابع معدنى ثروتمند است . صادراتش خرما ، ليمو ، انار و ماهى خشك است . در آنجا پرورش شتر نيز رايج است . بيشتر مردم آن پيرو مذهب اباضىاند . سرزمين عمان از منطقهء كوهستانى و دشتهاى كرانه‌اى تشكيل شده و منطقهء كوهستانى آن از سنگهاى آتشفشانى است . در لابلاى كوههاى عمان درّه‌هايى است كه بيشتر آنها خشك و بدون آب است و راه مواصلاتى ميانه كرانه و زمينهاى داخلى از اين درّه‌ها مىگذرد . هواى عمان گرم و استوايى است . ايرانيان قديم عمان را « مزون » مىناميدند . « 1 » در عمان شهرهاى باستانى مانند صحار ، نزوه و دبا از آغاز روزگار اسلام معروف بوده است . صحار پايتخت قديم عمان . . . يكى از بازارهاى دوران جاهليت بوده است . « 2 » در سال هشتم هجرت ، پيامبر ( ص ) عمرو بن عاص را نزد جيفر و عياذ ( دو برادر ) فرزندان جلندى ازدى به عمان فرستاد تا صدقات و زكات آنجا را از توانگران گرفته و به تنگدستان دهد و از مجوس ( زرتشتيان ) هم جزيه ( گزيت ) بگيرد ؛ گفته شده كه اين كار در سال هفتم هجرت بوده است . « 3 » به نوشتهء اصطخرى ، عمان ولايتى گرمسير است . . . در عمان خرما و ميوه بسيار باشد ؛ مانند انار ، موز و ناق كه به عربى آن را نبق « 4 » گويند . . . و كشتيهاى بزرگ آنجا آيد [ لنگر اندازند ] . بر كرانهء درياى پارس هيچ شهرى آبادانتر و توانگرتر از صحار نيست ، در اين ولايت شهرهاى بسيار است و گويند كه اعمال آن سيصد فرسنگ باشد . در آنجا قومى از خوارجند كه ايشان را شراة خوانند . . . [ به روزگار ] معتضد ، ميان ايشان و قومى از بنى سامة بن لوى جنگ افتاد . مردى از ايشان به نام محمد بن قاسم

--> ( 1 ) . ايرانشهر بر مبناى جغرافياى موسى خورنى ؛ ص 95 . ( 2 ) . المفصل فى تاريخ العرب . . . ؛ ج 1 ، ص 177 و 178 . ( 3 ) . كامل ؛ ج 1 ، ص 328 . ( 4 ) . كنار كه بار درخت سدر است .