پيامبر ( ع ) آنجا قرار دارد و نزديك آن ، چاه برهوت واقع است . « 1 » صاحب حدود العالم مىنويسد : « ناحيتى است خرم و آبادان و اندر وى شهرهاست و رسم ايشان چنان است كى هر غريبى كى به شهر ايشان اندر شود و به مزگت [ مسجد ] ايشان نماز كند هر روزى سه‌بار طعام برند او را و نواخت بسيار كنند ، مگر كى مخالفتى كند به مذهب ايشان » . « 2 » مقدسى ، قصبه ( مركز ) حضرموت را احقاف مىنامد و مىنويسد : در ميان شنزار و دور از كرانهء دريا قرار دارد . جايى است آباد و پرجمعيت ، مردمش به دانش و كار تمايل دارند ، ولى آزمند و سيه چرده‌اند . « 3 » ادريسى در وصف مهره كه از توابع حضرموت است مىنويسد : مركز آن شحر ناميده مىشود و زبان مردم مهره ، عجمى ( غير عربى ) و زبان حميريان قديم است . « 4 » ياقوت در قرن هفتم فقط از تريم و شبام ، دو شهر حضرموت ، و از قلعه‌ها و آباديهاى آنها ياد كرده است . « 5 » ابو الفداء به محصول خرماى حضرموت ، كه به شحر آورده مىشده و فاصلهء آن تا شحر چهار روز راه بوده ، اشاره كرده است . « 6 » شبوه ، پايتخت حضرموت ( همان سابوتاى يونانى و رومى ) است كه از اواسط قرن پنجم قبل از ميلاد تا اواخر قرن اول ميلادى رونق داشته است . « 7 » در همان روزگار اين شهر ( شبوه ) از مواضع مهم جادهء بخور و تجارت ميان مصر و هند بود . از قرن 3 ق . م تا قرن 6 ميلادى ، شبوه مقر سلسله‌اى از كاهنان بود كه بر بعضى از شهرهاى پرنعمت حضرموت فرمانروايى داشتند . از شبوه در جغرافياى قرون وسطاى اسلامى نامى نيامده است ؛ فقط ياقوت در وصف آن مىنويسد : از شهرهاى حميريان بود و مردم آن از آنجا بيرون آمدند و در حضرموت ، كه نزد ايشان شبام خوانده مىشد ، سكونت كردند . « 8 » بر جاى شبوه امروز آبادى كوچكى است كه تابع حكومت عدن مىباشد . « 9 » شحر ، در مشرق سيحوت ( صيهد ) در كرانه‌هاى سرزمين مهره قرار دارد و مهره در

--> ( 1 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 27 و صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 38 . ( 2 ) . حدود العالم ؛ ص 168 . ( 3 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 126 . ( 4 ) . نزهة المشتاق ؛ ج 1 ، ص 154 و 155 . ( 5 ) . معجم البلدان ؛ ج 2 ، ص 285 . ( 6 ) . تقويم البلدان ؛ ص 84 . ( 7 ) . تاريخ عرب ؛ ص 46 ، 71 . ( 8 ) . معجم البلدان ؛ ج 3 ، ص 257 . ( 9 ) . فرهنگ فارسى مصاحب ؛ ذيل شبوه .