عثمانى والى مكه گرديد ؛ ولى بعد از جنگ جهانى اوّل شريف حسين به سلطنت حجاز رسيد ، اما طولى نكشيد كه عبد العزيز بن سعود بر او مسلط شد و شريف حسين را به جزيرهء قبرس تبعيد كرد . « 1 » مضافات مكه : منى در سه ميلى مكه مانند شعبى ( درّه‌اى ) است كه درازاى آن حدود دو ميل و پهنايش كم است . « 2 » به نوشته مقدسى منى شهرى است كه در يك فرسنگى مكه و درون مرز حرم قرار دارد . . . و در روزهاى ( موسم ) حج آباد است و در باقى سال جز نگهبانان كسى در آن نيست . . . منى جاى قربانى كردن است . . . و كمتر شهر اسلامى است كه مردم آن در منى خيمه و خرگاهى نداشته باشند . . . در آغاز منى از سمت مكه عقبه ( گردنه ) اى است كه جمره ( محل رجم شيطان ) در آن قرار دارد . « 3 » به نوشته ابو الفداء ، منى بر سر راه عرفات واقع است . « 4 » حمد الله مستوفى مىنويسد : منى در مغرب مسجد الحرام است و جمرهء عقبه در آخر آن قرار دارد . « 5 » جمرة العقبه ، در پايان منى و به سوى مكه واقع است . البته جزء منى نيست و جمرهء نخستين بالاى مسجد خيف و به سوى مكه قرار دارد . « 6 » ابن رسته دربارهء رمى جمرات مىنويسد : از خصوصيات كعبه آن است كه در طى قرون تاريخ ، مردمى كه به حج رفته‌اند ، در محل رمى جمرات با سنگريزه رجم شيطان كرده‌اند ؛ ولى اين محل هميشه بدون تغيير بوده و اگر اينجا محل نشانه‌هاى شگرف و اعجوبه‌ها نبود مىبايست به صورت كوهى ( از سنگ‌ريزه‌ها ) درآمده باشد ، در حالى كه سيل هرگز آن سنگها را نشسته يا مردمان از آنجا سنگ برنگرفته‌اند . « 7 » به نوشتهء مقدسى ، در آغاز منى از طرف مكه عقبه‌اى است كه جمرهء آن را در روز عيد ( قربان ) و در سومين روز ( مناسك )

--> ( 1 ) . فلسفه و اسرار حج ؛ ص 20 و 21 . ( 2 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 19 و صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 29 . ( 3 ) . احسن التقاسيم ؛ ص 76 و معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 642 و 643 . ( 4 ) . تقويم البلدان ؛ ص 81 . ( 5 ) . نزهة القلوب ؛ ص 7 و 8 . ( 6 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 19 و صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 29 . ( 7 ) . الاعلاق النفيسه ؛ ص 57 و 58 .