[ تصوير ] سنگسار مىكنند و جمره نخستين نزديك مسجد خيف و جمرهء دوم ميان آن دو ( جمرة عقبه و جمرهء نخستين ) واقع است و مسجد كبش نزديك عقبه ( منى ) است . ( نزديك ) عقبه ، چاهها و كارگاهها و قيصريه‌ها و دكانهاى خوش‌ساخت دارد كه با سنگ و چوب ساج ، ميان دو كوه كه بر آنها مشرف است ، بنا شده‌اند . « 1 » مزدلفه محل استقرار حاجيان است كه شب را در آنجا مىمانند و نماز مىگزارند . « 2 » به نوشتهء مقدسى ، مزدلفه در يك فرسنگى منى واقع است . نمازخانه ، سقاخانه ، مناره و چند بركه ( آب ) نزديك كوه ثبير دارد . « 3 » ياقوت مىنويسد : از آن جهت آنجا را مزدلفه گفته‌اند كه مردم در منى گرد آيند ، ولى در آنجا اجتماع و بيتوته كنند . بعضى گفته‌اند كه به سبب گردآمدن آدم ( ع ) و حوّا در آنجا مزدلفه خوانده شده است . . . و جاى آن ميان بطن محسّر و مأزمين است . « 4 » حاجيان نماز شام ( مغرب ) و خفتن ( عشا ) و صبح را در آنجا مىخوانند . « 5 » ميقات در لغت به معناى جاى كار و هنگام كار است و در اصطلاح به اماكنى اطلاق مىشود كه حاجيان به موسم حج در آنجا احرام مىبندند . « 6 » ميقاتها عبارتند از : ذات عرق در چهل و هشت ميلى مكه ، كه ميقات مردم عراق است . پيامبر خدا ( ص ) در جمادى الآخر سال سوم هجرت ، زيد بن حارثه را به قرده از سرزمين نجد ، كه ميان ربذه و ذات عرق در جادهء عراق قرار داشت ، فرستاد تا راه كاروان قريش را ببندد . زيد بر اين كاروان دست يافت . « 7 » مقدسى مىنويسد : ذات عرق ديهى است در دو منزلى مكه و جايى خشك با چاههاى آب است . در حديث آمده است كه مردم عراق از ذات عرق آغاز به تهليل مىكنند . « 8 »

--> ( 1 ) . احسن التقاسيم ؛ ص 76 و معجم البلدان ؛ ج 2 ، ص 117 . ( 2 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 19 و صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 29 . ( 3 ) . احسن التقاسيم ؛ ص 76 و 77 . ( 4 ) . معجم البلدان ؛ ج 4 ، ص 519 . ( 5 ) . نزهة القلوب ؛ ص 8 . ( 6 ) . فرهنگ نفيسى ؛ ج 5 ، ص 3625 . ( 7 ) . التنبيه ؛ ص 244 . ( 8 ) . احسن التقاسيم ؛ ص 78 .