عثمانى و بسيارى از تركان بر مذهب او بودند ، ساخته شد . « 1 » در سال 1275 هجرى قمرى داوود پاشا به سلطان عبد المجيد عثمانى نامه نوشت و در آن متذكر شد كه مسجد نبوى نياز به تعمير اساسى دارد . سلطان عثمانى شخصى را براى بررسى اوضاع به مدينه فرستاد و وقتى براى او مسلم شد ، دستور تعمير و بناى مسجد مدينه را صادر كرد . در اين تعميرات رنگ گنبد را به رنگ سبز تغيير دادند و از آن پس آرامگاه حضرت رسول ( ص ) قبة الخضراء ( گنبد سبز ) نام گرفت . « 2 » قبا نام محلى در جنوب غربى مدينه است كه بر سر راه مكه به مدينه قرار دارد . رسول خدا ( ص ) هنگام هجرت از مكه به مدينه ابتدا در اين محل نزد سعد بن خيثمة نزول اجلال فرمودند و نخستين شالودهء بناى مسجد قبا را به دست مبارك خودشان گذاشتند و در ساختمان اين مسجد شركت مؤثر داشتند . گويند حضرت ( ص ) با نوك نيزه‌اى كه از پدر خود به ارث برده بودند ، حدود مسجد را بر روى زمين ترسيم كردند . هر ضلع مسجد را 66 ذراع قرار دادند . ديوارهاى مسجد با پاره‌سنگهايى كه از كوههاى اطراف شهر آورده شده بود ، بنا گرديد . پس از رحلت پيامبر ( ص ) همواره اين مسجد مورد تجليل و بزرگداشت صحابه و ساير مسلمانان بود . « 3 » به نوشتهء يعقوبى ، از مدينه تا قبا شش ميل راه فاصله بود و منازل اوس و خزرج قبل از اسلام در آنجا قرار داشت . « 4 » اصطخرى مىنويسد : قبا در دو ميلى شهر مدينه به سمت قبله قرار دارد و خانه‌هاى انصار آنجاست و به اندازهء دهى مىماند . « 5 » به نوشتهء مقدسى ، قبا ديهى بوده در دو ميلى سمت چپ راه مكه و در آن ساختمانهاى بسيار از سنگ بوده . مسجد تقوى ، كه در قرآن بدان اشاره شده ، در آن قرار داشته است . اين مسجد صحنى بزرگ و سنگ‌چين داشته و آبى گوارا در آن جارى بوده است . مسجد ضرار هم كه پيامبر ( ص ) به ويرانى آن فرمان داد ، در آنجا بوده است . « 6 » ياقوت علاوه بر تأييد گفتار مقدسى ، مىنويسد : قبا نام چاهى در

--> ( 1 ) . همان ؛ ص 183 . ( 2 ) . مراة الحرمين ؛ ص 464 - 466 . ( 3 ) . مكه مكرّمه ، مدينه منوره ؛ ص 93 . ( 4 ) . البلدان ؛ ص 93 . ( 5 ) . مسالك و ممالك ؛ ص 21 و صورة الارض ؛ جزء 1 ، ص 30 . ( 6 ) . احسن التقاسيم ؛ بخش 1 ، ص 118 .